วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2525

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาและวิเคราะห์พฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียน และพฤติกรรมทางสังคมของนักเรียนระดับปฐมวัย พร้อมทั้งเปรียบเทียบพฤติกรรมดังกล่าวระหว่างหน่วยงานที่จัดการศึกษาระดับนี้ในภาคเหนือ และศึกษาหาความสัมพันธ์ของพฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนระดับปฐมวัย กับพฤติกรรมทางสังคมของนักเรียนระดับนี้ คณะผู้วิจัยได้สร้างแบบสังเกตพฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนโดยปรับปรุงมาจากแบบวิเคราะห์พฤติกรรมทางวาจาในการเรียนการสอนที่เรียกว่า FIAC ของแฟลนเดอร์ส (Flanders Interaction Analysis Category) และเพิ่มเติมส่วนที่เป็นพฤติกรรมทางท่าทางทั้งของครูและนักเรียน และสร้างแบบสังเกตุทั้ง 2 ชุดไปใช้กับตัวอย่างประชากร ซึ่งเป็นครูและนักเรียนระดับปฐมวัยในโรงเรียนหรือศูนย์เด็กที่อยู่ในภาคเหนือจำนวน 18 แห่ง แยกเป็น 3 ประเภทคือ ประเภทโรงเรียนที่จัดแบบชั้นอนุบาลประเภทโรงเรียนที่จัดแบบชั้นเด็กเล็ก และประเภทที่จัดแบบศูนย์เด็ก อย่างละ 6 แห่ง 1. พฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนระดับปฐมวัยในภาคเหนือ พฤติกรรมส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นคือพฤติกรรมครูบรรยาย อธิบาย สรุป เล่าเรื่อง สาธิต แนะนำ ทั้งทางวาจาและท่าทางพร้อมกัน 2. พฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียน เปรียบเทียบระหว่างหน่วยงานที่จัดการศึกษาระดับปฐมวัยในภาคเหนือทั้ง 3 รูปแบบ ส่วนใหญ่ไม่แตกต่างกัน 3. พฤติกรรมทางสังคมของนักเรียนระดับปฐมวัยในภาคเหนือ พฤติกรรมส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นคือการเล่นกับเพื่อนและคุยกับเพื่อน (x รวม = 23.947) 4. พฤติกรรมทางสังคมของนักเรียน เปรียบเทียบระหว่างหน่วยงานที่จัดการศึกษาระดับปฐมวัยในภาคเหนือทั้ง 3 รูปแบบ ส่วนใหญ่ไม่แตกต่างกัน 5. การศึกษาหาความสัมพันธ์ของพฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนกับพฤติกรรมทางสังคมของนักเรียน ผลปรากฎว่ามีพฤติกรรมที่มีความสัมพันธ์กันอยู่ 52 คู่ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าพฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ของครูที่แสดงความเอาใจใส่ต่อนักเรียนส่วนใหญ่จะมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมทางสังคมของนักเรียนในทางบวก ในทางตรงกันข้ามถ้าพฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ของครูแสดงถึงความไม่เอาใจใส่ต่อนักเรียนก็จะมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมทางสังคมของนักเรียนในทางลบ