วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2525

ปัญหาด้านการขาดความมั่นคงทางการเมืองเป็นปัญหาที่เรื้อรังมานาน และในปัจจุบันนี้คนไทยก็กำลังประสบกับปัญหาดังกล่าว แม้ในอดีตก็มีเรื่องเช่นนี้เกิดขึ้นเสมอ ตำรวจตระเวณชายแดน มีหน้าที่ ความรับผิดชอบ และมีบทบาทโดยตรงต่อการลดอิทธิพลของคอมมิวนิสต์ภายในประเทศการสร้างราษฎรกลุ่มต่อต้านฝ่ายตรงข้ามในพื้นที่เขตแทรกซึม เป็นสิ่งจำเป็นในการดำเนินงานทาง ด้านการเมือง ที่จะขจัดหรือลบล้างอิทธิพลภายในหมู่บ้านของฝ่ายตรงข้ามให้หมดสิ้นไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแพร่ขยายตัวซึ่งได้ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของคอมพิวนิสต์เป็นส่วนใหญ่ การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคุณสมบัติของ "ผู้นำโดยธรรมชาติ" จากการสรรหาของตำรวจตระเวณชายแดนกับประชาชนในหมู่บ้านที่เป็นเขตแทรกซึมของคอมมิวนิสต์ กิ่งอำเภอเสนางคนิคม จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 46 หมู่บ้าน และคุณสมบัติของ "ผู้ตามความคิด" เพื่อทราบความแตกต่างของคุณสมบัติในด้าน ความเชื่อมั่นในตัวเอง การเข้าถึงสื่อมวลชน ความมีลักษณะสากล หรือลักษณะระหว่างท้องถิ่น (Cosmopolite) สถานภาพทางสังคม การติดต่อกับเจ้าหน้าที่ส่งเสริม และทัศนคติที่มีต่อเจ้าหน้าที่และทัศนคติแบบประชาธิปไตย โดยการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง ซึ่งทำการสุ่มจากผู้นำโดยธรรมชาติ จำนวน 50 ตัวอย่าง และจากผู้ตามความคิด จำนวน 200 ตัวอย่าง ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้นำโดยธรรมชาติ มีความเชื่อมั่นในตัวเองมากกว่าผู้ตามความคิด 2. ผู้นำโดยธรรมชาติ เข้าถึงสื่อมวลชนมากกว่าผู้ตามความคิด 3. ผู้นำโดยธรรมชาติ มีลักษณะสากล หรือลักษณะระหว่างท้องถิ่นมากกว่าผู้ตามความคิด 4. ผู้นำโดยธรรมชาติ เข้ามามีส่วนร่วมในสังคมมากกว่าผู้ตามความคิด และผู้นำโดยธรรมชาติ มีทัศนคติที่ดีต่อเจ้าหน้าที่ส่งเสริมมากกว่า ผู้ตามความคิด 6. ผู้นำโดยธรรมชาติมีสถานภาพทางสังคมแตกต่างไปจากผู้ตามความคิด 7. ผู้นำโดยธรรมชาติ มีทัศนคติแบบประชาธิปไตยมากกว่าผู้ตามความคิด แสดงว่าการคัดเลือก "ผู้นำโดยธรรมชาติ" ของตำรวจตระเวณชายแดน โดยวิธี Sociometric Method จากจำนวน 46 หมู่บ้าน รวมทั้งสิ้น 460 คน เข้ามารับการอบรมทางการเมือง เป็นเวลา 5 วัน ตามโครงการสร้างความมั่นคงในชนบทที่หมู่บ้านนั้น กระบวนการของตำรวจตระเวนชายแดน สามารถคัดเลือกบุคคลที่มีคุณสมบัติดังกล่าวได้แตกต่างไปจากชาวบ้านธรรมดา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการเปรียบเทียบคุณสมบัติของ ผู้นำโดยธรรมชาติและผู้ตามความคิด ในพื้นที่ดังกล่าวแล้ว ยังอาจนำมาพิจารณาเป็นแนวทางประกอบการวางแผนการต่อต้านอิทธิพลของคอมมิวนิสต์ในพื้นที่อื่น ๆ ด้วย ทั้งในหน่วยงานของตำรวจตระเวณชายแดนเอง และหน่วยงานอื่น ๆ