โครงการสร้างสื่อเสริมการเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เรื่อง ระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำ : ศึกษากรณีบึงบอระเพ็ด มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างสื่อเอกสารและ CD-ROM เรื่องระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำ เสริมการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายของนักเรียนและผู้สอน และเป็นต้นแบบในการสร้างสื่อเสริมการเรียนเกี่ยวกับพื้นที่ชุ่มน้ำในประเทศไทยโดยการเก็บรวบรวม ข้อมูลด้านกายภาพและชีวภาพพร้อมทั้งถ่ายภาพองค์ประกอบของระบบนิเวศบึงบอระเพ็ดเป็นเวลา 16 เดือน ตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2542 – มิถุนายน พ.ศ. 2543 แล้วนำข้อมูลดังกล่าวมาใช้ร่วมกับข้อมูลที่ได้จากรายงานประจำปี เอกสารและงานวิจัยของหน่วยงานต่าง ๆ สร้างเป็นเอกสารเสริมการเรียนและ CD-ROM แล้วนำไปทดลองใช้กับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเพื่อนำมาพัฒนาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ผลการรวบรวมข้อมูลสรุปได้ว่า บึงบอระเพ็ดเป็นแหล่งน้ำจืดขนาดใหญ่ มีพื้นที่ 132,737 ไร่ 56 ตารางวา ซึ่ง ดร.ฮิว แมคคอมิค สมิธ ( Dr. Huge McCormick Smith ) ที่ปรึกษาด้านเพาะพันธุ์ปลาชาวอเมริกัน ได้เสนอความเห็นว่า บึงบอระเพ็ดมีความสำคัญมากด้านการประมง เหมาะที่จะเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลา เป็นทำเลที่ปลาอาศัยเลี้ยงตัว วางไข่ และแพร่พันธุ์ กระทรวงเกษตราธิการจึงกราบบังคมทูลขอพระบรมราชานุญาตก่อสร้างทำนบกั้นน้ำและประตูระบายน้ำแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2471 ทำให้สามารถเก็บกักน้ำที่ระดับ 24 ม.ร.ท.ก. ได้ตลอดปี ระยะเวลามากกว่า 70 ปี ที่ผ่านมา ทำให้บึงบอระเพ็ดพัฒนาเป็นระบบนิเวศกึ่งธรรมชาติที่อุดมไปด้วยสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิด เป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญซึ่งประชาชนที่อาศัยอยู่โดยรอบใช้ในการประกอบอาชีพทางด้านเกษตรกรรมการประมง เก็บพรรณไม้น้ำไปบริโภคและขาย พักผ่อนหย่อนใจ เป็นห้องเรียนธรรมชาติและเป็นแหล่งวิจัยของนักเรียน นักศึกษาและผู้สนใจ นอกจากนี้คุณกิตติ ทองลงยา ยังได้พบนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร (Pseudocheidon sirintarae) เมื่อวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2511 บึงบอระเพ็ดจัดเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำสำคัญ 1 ใน 3 แห่งของประเทศที่มีสภาพทางอากาศและน้ำเปลี่ยนแปลงตลอดทั้งปี อุดมด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ ได้แก่ พรรณไม้น้ำมากกว่า 124 ชนิดปลามากกว่า 70 ชนิด นกมากกว่า 131 ชนิด สาหร่ายมากกว่า 135 ชนิด และสัตว์อื่นๆ เช่น โปรโตซัวสัตว์หน้าดิน แมลง สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ฯลฯ ซึ่งข้อมูลดังกล่าวได้นำมาสร้างเป็นสื่อเอกสารและ CD-ROM เรื่อง ระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำบึงบอระเพ็ด เพื่อเสริมการเรียนของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายและผู้สนใจให้เห็นคุณค่าและความงามของระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำบึงบอระเพ็ด เกิดจิตสำนึกที่จะช่วยกันดูแลรักษาทรัพยากรเหล่านี้ให้ยั่งยืนต่อไป The ecosystem of wetland : Bung Boraphet, the guidelines and educational Material for the secondary school in the subject of Environmental Science. The objectives of this project are: 1) creating the education material and CD-ROM about the ecosystem of wetland for instructors and students. 2) To be the pilot project of wetland education material in Thailand. Data collected included biological and physical factors, also the photograph were taken. The data was collected between March 1999 and June 2001. Also, annual reports of Fisheries Station, other papers and researches from several Organizations were used for developing the educational material. After that material was used to test first and then it was proved again. Results and conclusion: Bung Boraphet is the largest freshwater swamp in Thailand. It has an area of around 132,737.056 rais. The American fished assistant, Dr. Huge McCormick Smith introduced that the largest aquaculture source of freshwater fish in Thailand, also mainly for increasing fish production. A dam was built and locks gates to regulate water levels by the Fishery Department of Thailand in 1926 and was finish in 1928. The Bung Boraphet turned into a lake which abundance of animal and plants more than 70 years past. The lake is important as a source of water for irrigating rice and other crops and in ensuring fresh fodder for cattle. In addition, many people utilize the vegetation. The leaves of Nelumbo nucifera are utilized for wrapping material and the seeds of Nelumbo and stems of Nymphaea lotus are utilized for food. The lake is an important tourist attraction and many people visit it, also to be the local learning places for students and researcher. The Princess Sirinthorn Bird (Pseudocheidon sirintarae) was found by Mr. Kitti Thonglongya in January 18, 1968. Bung Boraphet is a 1 in 3 importantce wetlands in Thailand, where as there was a climate and water change a whole year and there was a biodiversity here. From the record there are more than 124 kinds of aquatic plants 70 kinds of fresh water fishes, 131 kinds of birds, 135 kinds of algae and another animal such as protozoa, benthos, insects, amphibians etc. This information was developed for educational media and CD-ROM about ecosystem of Bung Boraphet wetland for student in level of secondary school and people who interested. The sustainable use and conservation of natural resources of Bung Boraphet was promoted.