วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

วิเคราะห์การรายงานข่าวการเมืองของหนังสือพิมพ์ไทย ตามโครงสร้างการเล่าเรื่อง วิเคราะห์ลักษณะการสร้างความหมายของการเล่าเรื่อง ในข่าวการเมืองของหนังสือพิมพ์ไทย และศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อแนวทางการเขียน และการเล่าเรื่องในข่าวการเมืองของหนังสือพิมพ์ไทย ผลการวิจัยพบว่า ลักษณะการรายงานข่าวการเมืองที่เจาะจงนำมาศึกษาทั้ง 8 เหตุการณ์ ในหนังสือพิมพ์ประเภทเน้นเสนอสาระ อันได้แก่ มติชน และไทยโพสต์ และหนังสือพิมพ์ประเภทเน้นสนองอารมณ์ อันได้แก่ ไทยรัฐ และข่าวสด มีแนวโน้มในการนำเสนอไปตามแบบแผนการเล่าเรื่อง โดยมีการกำหนดแก่นเรื่องขึ้นมาเป็นแนวทางในการรายงานข่าว ซึ่งมีผลต่อการวางโครงเรื่องในข่าว ทั้งนี้ยังพบว่า หนังสือพิมพ์มีการให้สีสันกับบุคคลในข่าว จนทำให้บุคคลในข่าวมีสถานภาพเหมือนตัวละคร ที่ทำให้เรื่องราวของข่าวสามารถดำเนินไปได้อย่างมีอรรถรส นอกจากนี้แก่นเรื่องยังมีส่วนในการกำหนดแนวทางในการใช้ภาษา ซึ่งพบว่า การเลือกสรรภาษามาใช้ในข่าว เป็นการกำหนดขึ้นเพื่อนำมาใช้ตอกย้ำความหมายที่แฝงมากับแก่นเรื่อง สะท้อนให้เห็นว่า ด้วยกระบวนการของการเล่าเรื่อง และด้วยกระบวนการในการใช้ภาษามีผลอย่างมากต่อการสร้างภาพ และสร้างความหมายให้กับข่าวการเมืองที่หนังสือพิมพ์นำมาเสนอ นอกจากนี้ยังพบว่า หนังสือพิมพ์ที่เลือกศึกษาทั้ง 4 ฉบับ ได้มีส่วนในการสร้างความหมายให้กับข่าวการเมืองไปในแนวความขัดแย้ง ซึ่งหนังสือพิมพ์ประเภทสนองอารมณ์มักนำเสนอในรูปแบบความขัดแย้งล้วนๆ ในขณะที่หนังสือพิมพ์ประเภทเน้นเสนอสาระ มักนำเสนอในรูปแบบที่ผสมผสานความขัดแย้งเข้ากับแก่นเรื่องประเภทอื่น และยังพบอีกว่า แบบแผนการเล่าเรื่องในส่วนตัวข่าวของหนังสือพิมพ์มติชน มีการปรับรูปแบบการนำเสนอโดยการใช้เทคนิคการเล่าเรื่อง ที่มุ่งพรรณนาแบบใช้โวหาร ภาพพจน์ และการบรรยายถึงอากัปกิริยา น้ำเสียง และสีหน้าของตัวละคร ไปแนวเดียวกับหนังสือพิมพ์ประเภทสนองอารมณ์ ในขณะที่ไทยโพสต์ยังคงยึดถือแบบแผนการรายงานข่าวแบบตรงไปตรงมา แต่การใช้ภาษาในส่วนหัวข่าว กลับพบว่า หนังสือพิมพ์ทั้ง 4 ฉบับ มีแนวทางการใช้ภาษาในระดับที่รุนแรงเหมือนกัน เนื่องจากหนังสือพิมพ์ยังคงตกอยู่ภายใต้เงื่อนไขทางการตลาดเป็นสำคัญ