วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้สอนออนไลน์ในระดับอุดมศึกษา (2) ศึกษาความคิดเห็นของผู้สอนออนไลน์ในสถาบันอุดมศึกษาเกี่ยวกับคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้สอนออนไลน์ในระดับอุดมศึกษา (3) เพื่อนำเสนอคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้สอนออนไลน์ในระดับอุดมศึกษากลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ผู้สอนออนไลน์ในสถาบันอุดมศึกษาทั้งรัฐและเอกชนทั่วประเทศที่มีการจัดการเรียนการสอนออนไลน์โดยใช้ระบบจัดการการเรียนรู้ (LMS) จำนวน 50 ท่าน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล โดยหาความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิตและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้สอนออนไลน์ ในระดับอุดมศึกษา มีจำนวนทั้งสิ้น 60 รายคุณลักษณะ แบ่งเป็น ด้านศาสตร์การสอน 42 รายคุณลักษณะ ประกอบด้วย ส่วนการเตรียมการสอน 6 รายคุณลักษณะ ส่วนเทคนิคการสอน 16 รายคุณลักษณะ ส่วนการจัดกิจกรรม 15 รายคุณลักษณะและส่วนประเมิน 5 รายคุณลักษณะ ด้านลักษณะส่วนบุคคล 9 รายคุณลักษณะ ประกอบด้วย ส่วนลักษณะส่วนบุคคลที่เกี่ยวข้องกับด้านศาสตร์การสอน 3 รายคุณลักษณะ ส่วนลักษณะบุคคลในการเป็นผู้สอน 6 รายคุณลักษณะ และด้านความรู้และทักษะในการใช้คอมพิวเตอร์ 9 รายคุณลักษณะ 2. อันดับแรกของคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้สอนออนไลน์ในระดับอุดมศึกษา ด้านศาสตร์การสอนในส่วนการเตรียมการสอน ได้แก่ มีการกำหนดวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนในการสอนทุกครั้ง ส่วนเทคนิคการสอน ได้แก่ ดำเนินการจัดกิจกรรมการสอนตามวัตถุประสงค์ ส่วนการจัดกิจกรรม ได้แก่ อธิบายหรือแก้ข้อสงสัยให้แก่ผู้เรียนโดยผ่านทางกระดานสนทนา, ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ หรือ โปรแกรมสนทนา ส่วนการประเมิน ได้แก่ วิธีการประเมินที่เหมาะสมกับเนื้อหา ส่วนในด้านลักษณะส่วนบุคคล ในส่วนลักษณะส่วนบุคคลที่เกี่ยวข้องกับด้านศาสตร์การสอน ได้แก่ มีแหล่งข้อมูลของตนเองนอกเหนือจากเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการสอนและสามารถเป็นฐานข้อมูลให้ผู้เรียนได้ ส่วนลักษณะส่วนบุคคลในการเป็นผู้สอน ได้แก่ มีความกระตือรือร้นในการสอน เช่น หมั่นตรวจสอบไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ ที่ผู้เรียนถามหรือตอบกลับและให้ผลป้อนกลับอยู่เสมอ หรือแสวงหาแหล่งข้อมูลบนเว็บไซต์มาแนะนำแก่ผู้เรียนเสมอ และสุดท้าย ด้านความรู้และทักษะคอมพิวเตอร์ ได้แก่ สามารถเข้าสู่อินเทอร์เน็ตได้ด้วนตนเอง 3. คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้สอนออนไลน์ในระดับอุดมศึกษาทุกรายข้อคุณลักษณะผ่านเกณฑ์การนำเสนอ ส่วนคุณลักษณะที่มีความเหมาะสมจะเป็นคุณลักษณะที่พึงประสงค์ที่ผู้สอนออนไลน์ในระดับอุดมศึกษา 5 อันดับแรก ได้แก่ อันดับที่ 1 ความกระตือรือร้นในการสอน เช่น หมั่นตรวจสอบไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ที่ผู้เรียนถามหรือตอบกลับและให้ผลป้อนกลับอยู่เสมอ หรือแสวงหาแหล่งข้อมูลบนเว็บไซต์มานำเสนอแก่ผู้เรียนอยู่เสมอ อันดับที่ 2 มีการกำหนดวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนในการสอนทุกครั้ง อันดับที่ 3 มีการวางแผนการสอนทุกครั้งโดยคำนึงถึงเนื้อหาวิชาและผู้เรียนเป็นสำคัญ อันดับที่ 4 ดำเนินการจัดกิจกรรมการสอนตามวัตถุประสงค์และมีการบริหารจัดการเวลาที่ดี อันดับที่ 5 ใช้วิธีการประเมินที่เหมาะสมกับเนื้อหา