คณะผู้วิจัยได้ศึกษาแหล่งที่มาของวัตถุดิบสมุนไพร รูปแบบการผลิตร่วมกัน รูปแบบยาและประเภทของยาสมุนไพรที่ผลิตตลอดจนการจัดจำหน่ายยาสมุนไพรของหมอเมืองแต่ละกลุ่ม โดยได้ทำการศึกษาเปรียบเทียบกลุ่มที่ผลิตยาสมุนไพรในโรงพยาบาลชุมชน 3 แห่งในจังหวัดเชียงใหม่แบ่งเป็นโรงพยาบาลที่ผลิตยาสมุนไพรโดยเภสัชกร โดยเจ้าหน้าที่การแพทย์แผนไทยและโดยเครือข่ายหมอเมืองแบบละหนึ่งแห่งทั้งนี้เปรียบเทียบกับกลุ่มหมอเมืองที่รวมกลุ่มกันผลิตในระดับตำบล 2 แห่ง กลุ่มที่รวมกันผลิตในระดับหมู่บ้าน 4 แห่ง และกลุ่มหมอเมืองที่รวมตัวอย่างเป็นทางการเพื่อจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลอีก 1 แห่ง ผลการศึกษาพบว่าในเรื่องแหล่งวัตถุดิบสมุนไพร เภสัชกรและผู้รับผิดชอบงานแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาล มีแหล่งที่มาของวัตถุดิบสมุนไพรจากการซื้อทั้งหมด ส่วนเครือข่ายหมอเมืองที่ผลิตยาสมุนไพรร่วมกับโรงพยาบาล จะได้วัตถุดิบจากการซื้อร้อยละ 70.3 ได้จากการปลูก ร้อยละ 16.2 ในขณะที่หมอเมืองระดับตำบลมีแหล่งที่มาของวัตถุดิบจากการปลูกมากกว่าคือร้อยละ 50 จากการซื้อมีเพียงร้อยละ 39.1 หมอเมืองในระดับหมู่บ้านจะมีแหล่งวัตถุดิบจากการซื้อพอๆ กับการปลูกคือร้อยละ 42.4 หมอเมืองทั้ง 3 ระดับมีแหล่งวัตถุจากธรรมชาติใกล้เคียงกันคือร้อยละ 10 –15 แต่หมอเมืองที่รวมกลุ่มเป็นทางการจะมีแหล่งจากการซื้อมาก รองลงมาได้จาก ธรรมชาติและได้จากการปลูกน้อยที่สุด โดยคิดเป็นร้อยละ 56.7 , 26.7 และ 16.6 ตามลำดับ ในด้านการผลิตยาสมุนไพรร่วมกัน กลุ่มหมอเมืองที่ร่วมงานกับโรงพยาบาลจะมีรายการยาสมุนไพรที่ผลิตร่วมกันมากที่สุด คือร้อยละ 50 ของรายการยาสมุนไพรทั้งหมด รองลงมาเป็นกลุ่มในระดับตำบลและระดับหมู่บ้าน คิดเป็นร้อยละ 38.24 และ 1.92 ตามลำดับ หมอเมืองที่รวมกลุ่มอย่างเป็นทางการไม่มีการผลิตยาสมุนไพรร่วมกัน ด้านประเภทของยาสมุนไพรที่ผลิตพบว่าทั้งหมดมีการผลิตในรูปแบบยาสมุนไพรตำรับมากกว่า ยาสมุนไพรเดี่ยว โดยสัดส่วนของการผลิตยาตำรับต่อยาเดี่ยวของกลุ่มที่ผลิตในโรงพยาบาล ชุมชนจะมีประมาณ 1.5 : 1 ในขณะที่กลุ่มหมอเมืองในหมู่บ้าน , กลุ่มที่เป็นทางการ และกลุ่มในตำบล จะมีสัดส่วน 6.4 : 1 , 5.5 : 1 และ 3.6 : 1 ตามลำดับ รูปแบบของยาสมุนไพรที่ผลิตส่วนใหญ่จะลิตออกมาในรูปแบบของยาผงมากที่สุด รองลงมาเป็นยากาก โดยมีการผลิตยาน้ำค่อนข้างน้อย ส่วนยาในรูปแบบครีมมีน้อยที่สุด ยอดจำหน่ายยาสมุนไพรจากกลุ่มต่างๆ กลุ่มที่มียอดจำหน่ายสูงสุดใกล้เคียงกัน 2 กลุ่ม คือกลุ่มในระดับตำบลและระดับหมู่บ้าน เฉลี่ยปีละ 122,876 บาทและ 107,780.75 บาท ต่อกลุ่มตามลำดับ โดยกลุ่มที่เป็นทางการมียอดจำหน่ายน้อยกว่าคือเฉลี่ยปีละ 68,237 บาท และน้อยที่สุดคือหมอเมืองในโรงพยาบาลที่มียอดจำหน่ายเฉลี่ยปีละ 29,475 บาท เมื่อพิจารณารายการยาสมุนไพรที่มียอดจำหน่ายสูงสุด 5 อันดับแรกของทุกกลุ่ม พบว่า ฟ้าทะลายโจรอยู่ใน 5 อันดับแรกของทุกกลุ่ม และมียาสมุนไพรเดี่ยวที่มียอดจำหน่ายสูงเป็นที่น่าสนใจ เช่น ขมิ้นชัน , รางจืด , หญ้าหนวดแมวและมะระขี้นก ส่วนยาตำรับที่มียอดจำหน่ายสูงใน 2 กลุ่มใกล้เคียงกันคือยาแก้ริดสีดวง เมื่อดูภาพรวมทั้งหมดแล้วพอจะเห็นได้ว่ากลุ่มหมอเมืองในระดับตำบลและหมู่บ้านเป็นกลุ่มที่มีศักยภาพที่เป็นไปได้มากในการพัฒนาไปสู่การผลิตแปรรูปและการตลาด เพื่อให้เกิดการขยายตัวของเศรษฐกิจชุมชนที่พึ่งตนเองได้มากยิ่งขึ้น