การวิจัยเรื่องรูปแบบที่ทำให้กลุ่มแปรรูปผลผลิตเกษตรภาคเหนือประสบความสำเร็จมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษารูปแบบการบริหารและการจัดการที่ทำให้กิจกรรมแปรรูปผลผลิตของกลุ่มแม่บ้าน เกษตรกรที่ประสบความสำเร็จและไม่ประสบความสำเร็จ 2) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการบริหารและการจัดการ กิจกรรมแปรรูปผลผลิตเกษตรของกลุ่มฯ ที่ประสบความสำเร็จเพื่อพัฒนานำไปทดลองประยุกต์ใช้กับกลุ่มอื่นๆ ที่ ยังไม่ประสบความสำเร็จ และ 3) เพื่อติดตามประเมินผลการทดลองประยุกต์ใช้รูปแบบในวัตถุประสงค์ที่ 2 และ นำมาปรับปรุงแก้ไขให้เป็นรูปแบบ (Model) ที่ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ วิธีการวิจัย เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม (PAR) การเลือกกลุ่มแม่บ้านที่ทำกิจกรรมแปร รูปผลผลิตเกษตรภายใต้การสนับสนุนงบประมาณหลักจากกรมส่งเสริมการเกษตร โดยใช้ชนิดผลิตภัณฑ์เดียว กันเป็นตัวตั้ง คือ กลุ่มทำเต้าเจี้ยวจากถั่วเหลือง กลุ่มทำกระเทียมดอง กลุ่มทำมะม่วงดอง และกลุ่มทำข้าวกล้อง ทุกกลุ่มจะมีกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ซึ่งมีลักษณะที่จัดว่าประสบความสำเร็จและกลุ่มแม่บ้านที่มีลักษณะที่จัดว่า ไม่ประสบควมสำเร็จ การวิจัยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 เป็นการศึกษารวบรวมข้อมูลทั้งหมดของกลุ่มทั้ง 2 ลักษณะ ระยะที่ 2 ศึกษาวิเคราะห์รูปแบบการจัดการกลุ่มที่ประสบความสำเร็จ ระยะที่ 3 การติดตามประเมินผล การทดลองประยุกต์ใช้รูปแบบของกลุ่มที่ไม่ปประสบความสำเร็จ เพื่อการปรับปรุง แก้ไขให้ใช้ได้อย่างมี ประสิทธิภาพ ผลการวิจัย พบว่ากลุ่มที่ประสบความสำเร็จ มีการจัดการปรากฏเป็นรูปแบบที่ชัดเจน 2 รูปแบบ คือ รูปแบบที่ 1 เป็นการทำกิจกรรมแบบรวมกิจกรรม กลุ่มที่มีการจัดการลักษณะนี้จะเป็นการทำกิจกรรมแปรรูปทุก ครั้ง ณ ที่ทำการของกลุ่ม ได้แก่ บ้านโฮ่งหลวง กลุ่มบ้านสันทรายหลวง กลุ่มบ้านนาเติง รูปแบบที่ 2 เป็นการทำ กิจกรรมแบบกระจายกิจกรรมตามความถนัดและความสามารถของกลุ่มสมาชิก โดยกลุ่มใหญ่และกลุ่มย่อยทุก กลุ่มจะมีระบบการบริหารจัดการเป็นระบบเดียวกัน คือ กลุ่มบ้านทาป่าสัก ในขณะที่กลุ่มที่ไม่ประสบความ สำเร็จมีรูปแบบการจัดการ 3 รูปแบบ คือ รูปแบบที่1 การจัดการแบบรวบอำนาจ เป็นการจัดการที่ประธานรู้ เรื่องทั้งหมด ตัดสินใจทุกเรื่องเองโดยที่สมาชิกไม่รู้ ได้แก่ บ้านล้องเดื่อ กลุ่มบ้านเมืองเล็น รูปแบบที่ 2 การจัด การโดยที่ปรึกษา เป็นการจัดการที่ประธานไม่รู้เรื่องของกลุ่มเลย อาจเพราะได้รับเลือกมาด้วยเหตุผลทางสังคม เช่น การเป็นภรรยาผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งกลุ่มที่มีลักษณะแบบนี้คือ บ้านทาปลาดุก รูปแบบที่ 3 การจัดการโดย ประธานและที่ปรึกษาบางคน เป็นกลุ่มที่ประธานเป็นผู้ที่มีความรู้และมีฐานะทางสังคม ต้องสวมบทบาททาง สังคมมากมาย ไม่มีเวลาพัฒนาและจัดกิจกรรมร่วมกับสมาชิกกลุ่ม ซึ่งกลุ่มลักษณะนี้คือ กลุ่มบ้านสบป่อง หลังจากที่กลุ่มที่ไม่ประสบความสำเร็จได้ศึกษารูปแบบของกลุ่มที่ประสบความสำเร็จแล้ว และได้ ทดลองนำรูปแบบที่ 2 คือการทำกิจกรรมแบบกระจายกิจกรรมย่อยไปใช้ ปรากฏว่ากลุ่มที่เคยแตกแยก สามารถ กลับมารวมกลุ่มกันได้อีก มีการทบทวนบทบาทหน้าที่ของกรรมการทุกฝ่าย มีการตั้งกลุ่มย่อยเพื่อทำกิจกรรมที่ กลุ่มสมาชิกถนัดและมีความชำนาญ มีการปรับปรุงรูปแบบของกลุ่มจนได้รับรางวัลกลุ่มแปรรูปดีเด่นระดับ จังหวัด เช่น กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านสบป่อง