วิทยานิพนธ์(ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษากระบวนการเผยแพร่เทคโนโลยีสารสนเทศของโรงเรียนสู่ชุมชนเพื่อช่วยลดช่องว่างหรือความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศ (2) ศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการเผยแพร่เทคโนโลยีสารสนเทศของโรงเรียนสู่ชุมชนและกระบวนการยอมรับของคนในชุมชน การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษารายกรณีที่โรงเรียนบ้านสามขาและชุมชนบ้านสามขา อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสังเกต การสัมภาษณ์ การศึกษาวิเคราะห์เอกสารและจากแบบสอบถาม ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1. กระบวนการเผยแพร่เทคโนโลยีสารสนเทศของโรงเรียนสู่ชุมชน สรุปกระบวนการเผยแพร่ตามแนวคิดของ Rogers (1983) มีขั้นตอน 5 ขั้นตอนคือ (1) ขั้นความรู้ ใช้วิธีบอกกล่าวแบบเผชิญหน้าและการใช้ที่ประชุม เกี่ยวกับความรู้ หลักการ วิธีใช้ ICT (2) ขั้นการจูงใจ ใช้วิธีบอกกล่าวแบบเผชิญหน้าและการใช้ที่ประชุมเพื่อเชิญชวน โน้มน้าวและจูงใจให้เห็นถึงประโยชน์ของ ICT (3) ขั้นตัดสินใจ ใช้วิธีบอกกล่าวแบบเผชิญหน้าและที่ประชุมให้เห็นถึงประโยชน์ในการนำ ICT มาใช้ในโครงการการเรียนรู้ของชุมชน การอบรมการใช้ ICT และการศึกษาดูงาน (4) ขั้นการนำไปใช้ ให้ทดลองใช้ ICT ในโครงการการเรียนรู้ของชุมชน และการประเมินผลความสำเร็จของโครงการ (5) ขั้นยืนยันการใช้ ใช้วิธีการนำ ICT มาประยุกต์ใช้ในโครงการการเรียนรู้ของชุมชน 2. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการเผยแพร่ ประกอบด้วย ตัวแทนการเปลี่ยนแปลง ได้แก่ (1) ตัวแทนการเปลี่ยนแปลงภายนอกชุมชน คือ ประธานมูลนิธิศึกษาพัฒน์ ผู้อำนวยการศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน ภาคเหนือ จังหวัดลำปาง และองค์กรสนับสนุน (2) ผู้ให้คำแนะนำปรึกษาภายในชุมชน คือ ผู้นำในโรงเรียนบ้านสามขาและทีมเยาวชน ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการยอมรับ ได้แก่ ปัจจัยที่ส่งเสริมการยอมรับ คือ (1) สภาพชุมชนและวิถีชุมชน คือ ความเป็นชุมชนขนาดเล็ก, ระบบเครือญาติ, การมีส่วนร่วม, การเปิดใจรับสิ่งใหม่, การยอมรับฟังความคิดเห็นของชุมชน และ ผลกระทบและแรงสนับสนุนจากบุคคลภายนอกที่เข้ามาเยี่ยมชม (2) การเป็นเจ้าของคอมพิวเตอร์ (3) การเพิ่มขึ้นของจุดให้บริการคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ต (4) คุณลักษณะของนวัตกรรมที่ส่งผลต่อการยอมรับ ได้แก่ ด้านประโยชน์ที่เกี่ยวข้อง ด้านความเข้ากันได้ ด้านความสามารถในการนำไปทดลองใช้และด้านความสามารถสังเกตผลของนวัตกรรมได้ (5) คุณลักษณะของบุคคลที่ส่งผลต่อการยอมรับนวัตกรรม ได้แก่ ด้านลักษณะสังคมและเศรษฐกิจ ด้านบุคลิกภาพและด้านพฤติกรรมการสื่อสาร ปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อการยอมรับ ได้แก่ (1) คุณลักษณะของนวัตกรรมที่เป็นอุปสรรคต่อการยอมรับนวัตกรรม ได้แก่ ไม่มีความเกี่ยวข้องกับอาชีพโดยตรง (2)ลักษณะของบุคคลที่เป็นอุปสรรคต่อการยอมรับนวัตกรรม ได้แก่ กลัวคอมพิวเตอร์/อายไม่กล้าฝึกใช้ การไม่รู้ภาษาอังกฤษ ลักษณะทางเศรษฐกิจและการขาดความมั่นใจ (3) ปัญหาทางเทคนิคของอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม (4) สภาพร่างกายไม่เอื้ออำนวย (5)ขาดการฝึกใช้อย่างต่อเนื่อง (6)ไม่มีลูกหลานฝึกให้