วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

งานวิจัยนี้ศึกษาเนื้อหาเกี่ยวกับหลักทรัพย์ในหนังสือพิมพ์แนวธุรกิจ ที่มีลักษณะหมิ่นเหม่ต่อความผิดใน การสร้างข่าวและแพร่ข่าวเพื่อสร้างราคาหลักทรัพย์ ตามมาตรา 238 มาตรา 240 ของพระราชบัญญัติ หลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 รวมถึงการเสนอเนื้อหาประเมินคุณค่าความเหมาะสมใน การลงทุนของหลักทรัพย์เป็นรายตัวที่อาจเข้าข่ายการเป็นที่ปรึกษาการลงทุนตามมาตรา 4 แห่ง พระราชบัญญัตินี้ด้วย โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและการสัมภาษณ์เชิงลึก บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ นักวิชาการสื่อสารมวลชน นักฎหมาย และเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และ ตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ผลการศึกษาพบว่า จากจำนวนเนื้อหาที่ศึกษาทั้งหมด 7,313 เรื่อง พบกรณีที่ หมิ่นแหม่ทั้งหมด 508 เรื่อง คิดเป็นร้อยละ 6.95 โดยหนังสือพิมพ์ข่าวหุ้นธุรกิจ พบกรณีที่หมิ่นแหม่มากที่สุด ส่วนหนังสือพิมพ์ผู้จัดการรายวันพบกรณีหมิ่นเหม่น้อยที่สุด ลักษณะการนำเสนอที่หมิ่นแหม่เรียงจากมาก ไปหาน้อยได้ดังนี้ 1. การแนะนำหลักทรัพย์เป็นรายตัวโดยไม่ชัดเจนว่าผู้เขียนเป็นผู้มีใบอนุญาตการ เป็นที่ปรึกษาการลงทุนหรือไม่ 2. การชี้นำโดยไม่มีหลักทฤษฎีหรือคาดการณ์โดยไม่มีข้อมูลสนับสนุน หรือไม่อ้างอิงแหล่งข่าว 3. การเผยแพร่ข้อมูลที่บริษัทจดทะเบียนยังไม่ได้แจ้งกับตลาดหลักทรัพย์ 4. การนำเสนอสิ่งที่ยังไม่แน่นอนว่าเป็นสิ่งที่แน่นอนโดยไม่อ้างแหล่งข่าวหรือไม่เหตุผลสนับสนุนเพียงพอ และ 5. การใช้ความรู้สึกส่วนตัวตัดสิน สาเหตุที่หนังสือพิมพ์ตัดสินใจเผยแพร่เนื้อหาดังกล่าว เพราะเชื่อว่า หนังสือพิมพ์มีสิทธิเสรีภาพ และหน้าที่ในการเสนอข้อมูลข่าวสาร เชื่อมั่นในกระบวนการกลั่นกรองข่าวสาร และวิจารณญาณของตน และเพราะหนังสือพิมพ์มีข้อจำกัดในกระบวนการสื่อสาร นักวิชาการหนังสือพิมพ์ นักวิชาการ นักกฎหมาย และเจ้าหน้าที่ ก.ล.ต. มีความเห็นตรงกันว่า เนื้อหาที่เผยแพร่ต้องเป็นข่าวที่เที่ยงตรง เป็นจริงและเป็นกลาง มีข้อมูลทั้งสองด้าน ไม่มีการชี้นำราคา หากมีคำแนะนำเกี่ยวกับหลักทรัพย์ โดยเฉพาะเรื่องการซื้อขาย จะต้องเป็นคำแนะนำจากนักวิเคราะห์หลักทรัพย์ และที่สำคัญคือการทำหน้าที่ ของหนังสือพิมพ์จะต้องอยู่ภายใต้จรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์ แต่นักกฎหมายและเจ้าหน้าที่ ก.ล.ต. มีความเห็นเพิ่มเติมว่า การพยากรณ์ที่อาจสร้างความเสียหาย หรือการชี้แนะล่วงหน้าเป็นเนื้อหาที่ หนังสือพิมพ์ไม่ควรจะเผยแพร่ ควรรอให้มีข้อมูลที่ชัดเจนก่อน และการแนะนำหลักทรัพย์รายตัวจะทำได้ เมื่อมีใบอนุญาตการเป็นที่ปรึกษาการลงทุน การป้องกันไม่ให้หนังสือพิมพ์กลายเป็นเครื่องมือในการสร้างราคาหลักทรัพย์นั้น ภาครัฐและเอกชนต้องร่วมมือกัน จัดให้ประชาชนได้แสดงความคิดเห็นผ่านเวทีสาธารณะเป็นการใช้สังคมควบคุมหนังสือพิมพ์ โดยการจัดสัมมนาให้หนังสือพิมพ์รับรู้ความเห็นและความเสียหายของประชาชน ย้ำบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบต่อสังคม พร้อมกับให้ความรู้ด้านกฎหมายเกี่ยวกับตลาดเงินตลาดทุนเพื่อให้หนังสือพิมพ์ตระหนักถึงปัญหาและปรับปรุงการนำเสนอข่าวสารเกี่ยวกับหลักทรัพย์