วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

ศึกษารูปแบบของแหล่งที่อยู่อาศัยของผู้ใช้แรงงานอุตสาหกรรมในจังหวัดปทุมธานี โดยพิจารณาการกระจายตัวของแหล่งที่อยู่อาศัย รูปแบบของที่อยู่อาศัย ลักษณะทางเศรษฐกิจและสังคมของผู้ใช้แรงงาน และความสัมพันธ์ระหว่างแหล่งที่อยู่อาศัยกับแหล่งงาน โดยสำรวจพื้นที่อำเภอต่างๆ แล้วนำมาคัดเลือกพื้นที่ที่มีการกระจุกตัวของโรงงานอุตสาหกรรม และพื้นที่ที่ผู้ใช้แรงงานพักอาศัยอยู่รวมกัน เพื่อสุ่มตัวอย่างประชากร การเก็บรวบรวมข้อมูลจะใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการวิจัย และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปในการวิเคราะห์หาค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า ผู้ใช้แรงงานอุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นแรงงานอพยพมาจากชนบท ทำให้ต้องหาที่อยู่อาศัยเอง โดยปัจจัยที่สำคัญในการเลือกที่อยู่อาศัยคือ ที่อยู่อาศัยที่อยู่ใกล้กับที่ทำงาน ที่อยู่อาศัยที่มีคนรู้จักชักชวนหรือแนะนำให้ และการมีเส้นทางคมนาคมที่สะดวก เป็นผลให้ที่อยู่อาศัยของผู้ใช้แรงงานส่วนใหญ่กระจายตัวอยู่บริเวณใกล้ๆ กับแหล่งงาน หรือบริเวณที่มีการคมนาคมขนส่งสะดวก สามารถเดินทางไปทำงานได้ง่าย รูปแบบของที่อยู่อาศัยมีทั้งประเภทบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮ้าส์ หอพัก อพาร์เมนต์ และแฟลต โดยแรงงานนอกพื้นที่ส่วนใหญ่จะเช่าหอพัก อพาร์ทเมนต์ และแฟลต ราคาค่าเช่า 1,000-2,500 บาท และแรงงานในพื้นที่หรือแรงงานที่อยู่เป็นครอบครัวส่วนใหญ่อาศัยบ้านเดี่ยวและทาน์เฮ้าส์ ราคาค่าเช่า 1,300-4,000 บาท ความสัมพันธ์ระหว่างแหล่งที่อยู่อาศัยกับแหล่งงานจะสัมพันธ์กันทั้งลักษณะทางกายภาพ ได้แก่ ที่ตั้ง ประเภท และสภาพแวดล้อม ลักษณะทางเศรษฐกิจ ได้แก่ รายรับ รายจ่าย และลักษณะทางสังคม ได้แก่ ครอบครัว วิถีชีวิตประจำวัน ที่อยู่อาศัยของผู้ใช้แรงงานจะอยู่ห่างจากที่ทำงานในรัศมีไม่เกิน 4 กิโลเมตร หากโรงงานมีสวัสดิการรถรับ-ส่งคนงานจะทำให้รัศมีการอยู่อาศัยไกลออกไปถึง 10 กิโลเมตร การจับจ่ายใช้สอยจะซื้อจากร้านค้าบริเวณที่พักอาศัย หรือตลาดนักใกล้ๆ กับที่อยู่อาศัย วันหยุดจากการทำงานจะอยู่ภายในที่พักอาศัยเพื่อพักผ่อน ทำความสะอาดบ้าน และทำงานบ้าน ช่วงวันหยุดติดต่อกัน เช่น วันปีใหม่ วันสงกรานต์ จะกลับภูมิลำเนาของตนเองเพื่อไปเยี่ยมครอบครัว ปัญหาที่พบคือ ความแออัดของที่อยู่อาศัย มลภาวะทางเสียง และสภาพแวดล้อม ดังนั้น จึงเสนอแนวทางการจัดหาที่อยู่อาศัยเพื่อรองรับแรงงานอพยพ โดยที่อยู่อาศัยแห่งใหม่ควรจะใกล้โรงงานอุตสาหกรรม พร้อมกับระบบโครงข่ายคมนาคมที่สามารถเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีระบบสาธารณูปโภคและสาธารณูปการที่ครบครัน ศูนย์บริการและศูนย์การค้าทันสมัย รวมทั้งสวนสาธารณะและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ และเสนอแนะให้มีการจัดตั้งกองทุนสำรองหรือสหกรณ์แรงงานในการช่วยเหลือผู้ใช้แรงงานที่เดือดร้อนทางการเงิน เพื่อให้เกิดการออมทรัพย์ รวมทั้งการให้กู้ยืมในอัตราดอกเบี้ยต่ำ