โครงการวิจัย (จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สถาบันวิจัยและพัฒนาของคณะวิศวกรรมศาสตร์) : เลขที่ 91-IR-2527

มันสำปะหลังจัดเป็นพืชเศรษฐกิจอย่างหนึ่งของประเทศไทย ปัญหามันสำปะหลังล้นตลาด ทำให้ภาครัฐบาลมีนโยบายที่จะพัฒนาพืชเศรษฐกิจภายในประเทศไปเป็นผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมบิวทานอลเป็นเคมีภัณฑ์อย่างหนึ่งที่ผลิตได้จากกระบวนการหมักโดยใช้มันสำปะหลัง ปัจจุบันเราใช้บิวทานอลเป็นตัวทำละลายในอุตสาหกรรมต่างๆ และมีแนวโน้มที่จะนำบิวทานอลมาใช้เป็นเชื้อเพลิง ทั้งในเครื่องยนต์เบนซินและเครื่องยนต์ดีเซล ในงานวิจัยนี้ได้ศึกษาการผลิตตัวทำละลาย (บิวทานอล-อาซิโตน-เอทานอล) จากการหมักแบบไม่ต่อเนื่องและแบบต่อเนื่อง โดยใช้แป้งมันสำปะหลังและมันสดเป็นวัตถุดิบ ขั้นแรกแป้งมันสำปะหลังและมันสดถูกไฮโดรไลส์ไปเป็นน้ำตาลกลูโคส หลังจากนั้นจึงทำการหมักน้ำตาลกลูโคสที่ได้โดยใช้แบคทีเรีย Cl butylicum NRRL B592 จากการทดลองเพื่อหาสภาวะที่เหมาะสมของการหมักแบบไม่ต่อเนื่องของแป้งมันสำปะหลังและมันสด พบว่า ที่อุณหภูมิ 30 – 35 องศาเซลเซียส ph 5.5-6.5 และความเข้มข้นของน้ำตาลกลูโคสที่ใช้ในการหมัก 50 กรัม/ลิตร ให้ความเข้มข้นรวมของตัวทำละลายเท่ากับ 12.56, 14.64 กรัม/ลิตร ตามลำดับ อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะและอัตราการสร้างตัวทำละลายจำเพาะของแป้งมันสำปะหลังและมันสดเท่ากับ 0.247, 0.174 ชั่วโมง [superscript -1] และ 0.09 x 10[superscript -12], 0.032 x 10 [superscript -12] กรัม/จำนวนเซล-ชั่วโมง ตามลำดับ และยังพบว่า การหมักแบบต่อเนื่องให้ความเข้มข้นรวมของตัวทำละลาย 2.9 กรัม/ลิตร ด้วยอัตราการผลิต 0.44 กรัม/ลิตร-ชั่วโมง ซึ่งมีค่าสูงกว่าอัตราการผลิตแบบไม่ต่อเนื่อง 2.2 เท่า ที่สภาวะการหมักเดียวกัน