วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

จุดประสงค์หลักของการทำความสะอาดและขยายคลองรากฟัน คือการกำจัดเนื้อเยื่อในโพรงฟันที่หลงเหลืออยู่ กำจัดสิ่งสกปรกภายในคลองรากฟัน ลดจำนวนเชื้อโรค และตกแต่งผนังคลองรากฟันให้มีลักษณะผายออกจากปลายรากฟันสู่ตัวฟันอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังควรคงรูปร่างและทิศทางของคลองรากฟันให้เหมือนเดิม เครื่องมือที่ใช้ในการขยายคลองรากฟันแบบหมุนด้วยเครื่องถูกออกแบบเพื่อให้มีคุณสมบัติดังกล่าว การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิภาพของไฟล์แบบหมุนด้วยเครื่องชนิดเคทรีและโพรไฟล์ในการทำความสะอาดและคงความโค้งของคลองรากฟัน ฟันที่มีคลองรากฟันด้านแก้มใกล้กลางของฟันกรามล่างที่มีความโค้งตั้งแต่ 20 องศา ขึ้นไป ถูกนำมาจัดแบ่งเป็น 2 กลุ่ม โดยการสุ่ม กลุ่มละ 30 คลองราก หลังจากการขยายด้วยเครื่องมือแล้ว ประเมินความสะอาดของคลองรากฟันด้วยการใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด และวัดค่าของมุมความโค้งของคลองรากฟันในภาพรังสีที่เปลี่ยนแปลงไประหว่างก่อนและหลังการขยายด้วยเครื่องมือแต่ละชนิด จากนั้นนำค่ามุมความโค้งที่เปลี่ยนแปลงไปมาเปรียบเทียบเพื่อประเมินถึงความสามารถในการคงความโค้งของคลองรากฟัน ผลการศึกษาพบว่า คลองรากฟันที่ขยายด้วยไฟล์ทั้งสองชนิด มีปริมาณสิ่งสะสมที่หลงเหลืออยู่ที่ผนังคลองรากฟันไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P>.05) แต่มุมความโค้งของคลองรากฟันที่เปลี่ยนแปลงไปโดยเฉลี่ยภายหลังการขยายด้วยไฟล์แบบหมุนด้วยเครื่องชนิดเคทรีมีค่ามากกว่าการขยายคลองรากฟันด้วยไฟล์แบบหมุนด้วยเครื่องชนิดโพรไฟล์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<.05) ภายใต้เงื่อนไขของการศึกษาครั้งนี้ จึงสรุปได้ว่าประสิทธิภาพในการทำความสะอาดคลองรากฟันของเคทรีและโพรไฟล์ไม่แตกต่างกัน แต่ไฟล์แบบหมุนด้วยเครื่องชนิดโพรไฟล์สามารถคงความโค้งของคลองรากฟันได้ดีกว่า