อัตถภาควิเคราะห์ (move analysis) นับเป็นการวิเคราะห์สัมพันธสารที่สำคัญแนวหนึ่ง โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อกำหนดว่าตัวบทที่วิเคราะห์นั้นประกอบด้วยโครงสร้างของอัตถภาคและอนุวัจน์อะไรบ้าง งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์หลัก 2 ประการคือ เพื่อกำหนดว่าแต่ละภาคมีโครงสร้างทั้งในระดับอัตถภาค (move) และอนุวัจน์ (step) อะไรบ้าง และบทความวิจัยทั้งฉบับซึ่งประกอบด้วย 4 ภาคหลักมีการเรียงตัวของอัตถภาคและอนุวัจน์อย่างไร ขั้นตอนหลักของการวิจัยมีดังนี้ 1) การสร้างคลังข้อมูลบทความวิจัยสาขาจุลชีววิทยา 2) การวิเคราะห์คลังข้อมูลด้วยอัตถภาควิเคราะห์ และ 3) การวิเคราะห์หาความเที่ยงในการกำหนดอัตถภาค จากนั้นประมวลผลที่ได้จากการทำอัตถภาควิเคราะห์เพื่อกำหนดเป็นโครงสร้างบทความวิจัยทั้งฉบับ คลังข้อมูลของงานวิจัยนี้ประกอบด้วย 60 บทความที่เลือกมาจากวารสารที่เป็นตัวแทนของสาขาจุลชีววิทยาที่เป็นที่ยอมรับอย่างแท้จริง และมีขนาดประมาณ 400,000 คำ ผู้วิจัยวิเคราะห์คลังข้อมูลตามแนวอัตถภาควิเคราะห์ทีละภาคตามลำดับคือ ภาคบทนำ ภาควิธีวิจัยภาคผลวิจัย และภาคอภิปรายผลวิจัย เพื่อกำหนดว่าแต่ละภาคประกอบด้วยอัตถภาคใดบ้างและแต่ละอัตถภาคประกอบด้วยอนุวัจน์ใดบ้าง ผลที่ได้จากการทำอัตถภาควิเคราะห์นำมาสร้างเป็นเกณฑ์วิธีในการลงรหัส (coding protocol) ของผู้ชำนาญการ เพื่อคำนวณหาค่าความเที่ยงในการแบ่งอัตถภาคระหว่างผู้วิจัยและผู้ชำนาญการทั้ง 5 ของทั้ง 4 ภาคของคลังข้อมูล พบค่าความเที่ยงในการกำหนดอัตถภาควัดโดยค่า Cohen’s kappa และค่าร้อยละอยู่ในเกณฑ์สูงเป็นที่น่าพอใจ (ค่า Cohen’s kappa อยู่ระหว่าง .65 ถึง .87 และค่าร้อยละระหว่าง 82 ถึง 96 จากนั้น ผู้วิจัยกำหนดโครงสร้างของบทความจุลชีวิทยาทั้งฉบับอันประกอบด้วย 15 อัตถภาคกำหนดการเรียงตัวของอัตถภาคและอนุวัจน์ตามที่ปรากฏเป็นส่วนใหญ่ในคลังข้อมูล กำหนดสถานภาพของอัตถภาคที่พบว่าเป็นอัตถภาคหลักหรืออัตถภาคเสริม โดยพิจารณาจากความถี่ของการปรากฏ งานวิจัยชิ้นนี้แสดงถึงโครงสร้างต้นแบบที่นักวิทยาศาสตร์ทั่วไป และนักจุลชีววิทยาสามารถใช้เป็นแนวทางประกอบการอ่านและการเขียนบทความ เพื่อติดตามความรู้ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป