การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงมานุษยวิทยาว่าด้วยการสื่อสารความหมายการพัฒนาระหว่างชาวบ้าน เพื่อศึกษาพัฒนาการของเครือข่ายกองบุญข้าว และศึกษากระบวนการในการให้ความหมายเกี่ยวกับการพัฒนาของชาวบ้าน โดยศึกษาผ่านกองทุนชุมชนในเครือข่ายกองบุญข้าวว่าชาวบ้านกลุ่มต่างๆในชุมชนที่อยู่ในกระบวนการพัฒนา ไม่ว่าจะเป็นของหน่วยงานรัฐหรือองค์กรพัฒนาเอกชน มีรูปแบบและเนื้อหาในการสื่อสารระหว่างชาวบ้านกับชาวบ้าน และระหว่างชุมชนกับชุมชนอย่างไร และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการสื่อสารความหมายกับความเข้มแข็งของงานพัฒนาหรือของชุมชนที่ศึกษา ภายใต้กรอบคิดเชิงทฤษฎีเรื่องการต่อสู้ในด้านความหมายของการสื่อสาร ที่เน้นแนวคิดเรื่องวาทกรรม เป็นกรอบแนวคิดหลักในการศึกษากระบวนการให้ความหมายการพัฒนา และการปรับตัวและต่อรองของชาวบ้าน จากการศึกษาในครั้งนี้พบว่าเครือข่ายกองบุญข้าว ซึ่งเป็นเครือข่ายขององค์กรชาวบ้านปกาเกอะญอที่อาศัยอยู่บนพื้นที่สูง ได้มีความพยายามในการโต้แย้งกับวาทกรรมการพัฒนากระแสหลักของรัฐ ประการแรก ได้แก่ วาทกรรมการพัฒนาที่เน้นการพัฒนาไปสู่ระบบทุนนิยม บนพื้นฐานแนวคิดปัจเจกนิยม บริโภคนิยม วัตถุนิยม และการมองแบบแยกส่วน และประการที่สองการมองว่ากลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่สูง เป็นต้นเหตุของการตัดไม้ทำลายป่าและสิ่งแวดล้อม อันเป็นเหตุผลที่รัฐใช้ในการอ้างความชอบธรรมเพื่อการควบคุมและจัดการทรัพยากรในพื้นที่สูง ในการสื่อสารความหมายการพัฒนาภายในเครือข่ายกองบุญข้าว พบว่าได้นำ “ข้าว” ซึ่งเป็นอุดมการณ์ที่มีอยู่เดิมในชุมชนมาเป็นแกนกลางของวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของปกาเกอะญอ ในการสื่อสารเพื่อต่อสู้กับวาทกรรมการพัฒนาของรัฐ ด้วยการให้ความหมายว่าข้าวใหญ่กว่าเงินของชาวบ้านทุกกลุ่ม ที่เน้นความหมายของการช่วยเหลือกัน โดยเฉพาะการช่วยเหลือคนยากจน และการแสดงถึงพลังของชนเผ่าของผู้นำ ด้วยการเปรียบเทียบความหมายข้าว/เงิน ได้แก่ ของเย็น/ของร้อน การแบ่งปัน/ความโลภ การช่วยเหลือเกื้อกูล/การแข่งขัน ชีวิต/ความตาย อันเป็นการสร้างใหม่ของความหมายการพัฒนา และใช้รูปแบบในการสื่อสารที่หลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสื่อสารในเชิงสัญญะในการสื่อสารความหมาย ในกระบวนการดังกล่าวมีการถกเถียงโต้แย้งในการให้ความหมายของคนกลุ่มต่างๆ โดยเฉพาะการให้ความหมายที่เน้นผลประโยชน์เป็นหลัก กับการให้ความหมายในเชิงอุดมคติ การช่วงชิงการให้ความหมายเหล่านี้ได้มีผลไปสู่การปฏิบัติในการดำเนินกิจกรรมต่างๆเพื่อเป็นการแก้ปัญหาของชุมชน ที่แสดงถึงความสามารถในการกำหนดความเป็นไปของตนเอง หรือความเข้มแข็งของชุมชน โดยอาศัยต้นทุนทางสังคมที่มีอยู่ในชุมชน เช่น บทบาทของการสื่อสารในการสืบทอดระบบคุณค่าของชุมชน และการเพิ่มเครือข่ายทางสังคม (social network) หรือการเสริมพลังของท้องถิ่น ในการต่อสู้กับระบบจากภายนอกที่เข้ามาทำให้พลังของชุมชนอ่อนแอลง อาทิ ระบบทุน รัฐ ค่านิยมสมัยใหม่ ฯลฯ นำไปสู่การต่อรองให้เกิดการยอมรับจากภายนอก โดยเฉพาะจากทางราชการ อันแสดงถึงการปรับตัวและต่อรองของชาวบ้านต่อวาทกรรมของรัฐ