วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบและลักษณะทางกายภาพ กิจกรรม รวมถึงบทบาท และความสำคัญของพื้นที่ย่านพานิชยกรรมเก่า ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีเอกลักษณ์ และสำคัญของเทศบาลเมืองหนองคาย รวมทั้งเสนอรูปแบบการปรับปรุงฟื้นฟูพื้นที่ จากการศึกษาพบว่าพื้นที่ย่านพานิชยกรรมเก่า มีบทบาทสำคัญทางด้านกายภาพ สังคมและเศรษฐกิจ โดยเป็นศูนย์กลางทางด้านการค้า การบริการที่สำคัญของเมืองหนองคาย เป็นที่รวมกิจกรรมทางด้านสังคม วัฒนธรรม และประเพณี ที่สำคัญของเมือง จากการพัฒนาของเมืองอย่างรวดเร็วทำให้พื้นที่ย่านพานิชยกรรมเก่าในปัจจุบันเกิดปัญหาในด้านการใช้ที่ดินที่ไม่คุ้มค่า สภาพอาคารเสื่อมโทรม ขาดความต่อเนื่องของระบบทางเดิน และปัญหาทางภูมิทัศน์รวมทั้งสภาพแวดล้อม แนวทางและรูปแบบในการปรับปรุงฟื้นฟูพื้นที่ย่านพานิชยกรรมเก่าประกอบด้วย 1. การควบคุมการพัฒนาพื้นที่ในอนาคต ได้แก่ - การควบคุมการใช้ที่ดินโดยจำแนกพื้นที่ออกเป็น เขตควบคุมการก่อสร้าง เขตการใช้ที่ดินแบบผสมผสาน เขตการใช้ที่ดินของสถาบันราชการ เขตการใช้ที่ดินของสถาบันการศึกษา เขตการใช้ที่ดินของสถาบันศาสนา และเขตการใช้ที่ดินประเภทที่โล่งเพื่อนันทนาการ การควบคุมรูปแบบและองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม - การควบคุมแนวเส้นขอบฟ้า ความสูงอาคารและแนวมองที่สำคัญ 2. การปรับปรุงฟื้นฟูพื้นที่ ได้แก่ - การปรับปรุงพื้นที่ตลาดอินโดจีน โดยการก่อสร้างอาคารใหม่ มีการเพิ่มกิจกรรมที่หลากหลาย - การก่อสร้างเขื่อนกันตลิ่ง ทางเดินริมน้ำ และปรับปรุงพื้นที่ริมน้ำ - การปรับปรุงท่าเรือ เพื่อรองรับกิจกรรมการท่องเที่ยวในแม่น้ำโขง - การปรับปรุงพื้นที่ว่างโล่งภายในวัด เพื่อรองรับกิจกรรมทางด้านสังคม และวัฒนธรรม ของชุมชน - การปรับปรุงพื้นที่เสื่อมโทรม ให้เป็นที่จอดรถ 3. การปรับปรุงโครงข่ายการสัญจร และทางเดินเท้า 4. การปรับปรุงองค์ประกอบของเมืองด้านภูมิทัศน์และสภาพแวดล้อมเมือง