วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาความเป็นไปได้ในการนำตะกรันดีบุกจากกระบวนการถลุงแร่ดีบุกมาใช้แทนที่ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์บางส่วน โดยทำการศึกษาสมบัติพื้นฐานของตะกรันดีบุก การชะละลายโลหะหนักโดยวิธีการสกัดสารตามข้อกำหนดในประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 6 (พ.ศ. 2540) ดัชนีความเป็นวัสดุปอซโซลาน สมบัติของปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์เมื่อแทนที่ตะกรันดีบุกในการผสมมอร์ตาร์ การเปรียบเทียบกำลังรับแรงอัดกับมอร์ตาร์ปูนขาวผสมตะกรันดีบุก และการศึกษาการพัฒนากำลังรับแรงอัดโดยใช้หลักการเลี้ยวเบนของรังสีเอ็กซ์ (X-Ray Diffraction Spectrometry) รวมทั้งการนำตะกรันดีบุกมาผลิตคอนกรีตบล็อกประสานปูพื้น ผลการศึกษาสรุปได้ว่า ตะกรันดีบุกจัดเป็นวัสดุปอซโซลานคุณภาพตามมาตรฐาน ASTM C618 ปริมาณโลหะหนักในน้ำชะละลายมีค่าไม่เกินมาตรฐานที่กำหนด จากการศึกษาผลของขนาดตะกรันพบว่าเมื่อนำตะกรันดีบุกขนาดเล็กกว่า 75 ไมครอนมาแทนที่ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ร้อยละ 30 โดยน้ำหนักในการผสมมอร์ตาร์ โดยใช้สัดส่วนวัสดุประสานต่อน้ำ เท่ากับ 1:0.5 ให้ค่ากำลังรับแรงอัดมากกว่า 245 กก./ตร.ซม.ที่ระยะเวลาบ่ม 28 วัน ตามมาตรฐาน มอก.15 สำหรับมอร์ตาร์ตะกรันดีบุกแทนที่ปูนขาวมีค่ากำลังรับแรงอัดต่ำกว่ามาตรฐานมาก ในการศึกษาการพัฒนากำลังรับแรงอัด พบว่าซีเมนต์เพสท์ตะกรันดีบุกแทนที่ปูนซีเมนต์ร้อยละ 30 และ50 โดยน้ำหนัก ที่ระยะเวลาบ่มหลัง 28 วัน ปริมาณแคลเซียมไฮดรอกไซด์ลดลง เนื่องจากถูกนำไปใช้ในปฏิกิริยาปอซโซลาน สำหรับการผลิตคอนกรีตบล็อกประสานปูพื้น ใช้อัตราส่วนวัสดุประสานต่อทรายต่อหินเกล็ดต่อน้ำ เท่ากับ 1:1.2:1.8:0.5 ปริมาณตะกรันดีบุกแทนที่ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ เท่ากับ ร้อยละ 30 โดยน้ำหนัก มีกำลังรับแรงอัดมากกว่ามาตรฐาน มอก.827 ที่ระยะเวลาบ่ม 14 วัน และมีต้นทุนการผลิต เท่ากับ 2.88 บาทต่อก้อน