วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

กระทรวงพาณิชย์ ประสบปัญหาเรื่องอาคารสถานที่แออัดคับแคบไม่สะดวกในการทำงาน และไม่สามารถขยายพื้นที่ได้ จึงต้องย้ายไปอยู่ ณ ที่ทำการแห่งใหม่ ในการศึกษาครั้งนี้จึงมุ่งศึกผลกระทบที่มีต่อวิถีการดำเนินชีวิต และการอยู่อาศัยของข้าราชการตลอดจนการแก้ปัญหาเมื่อย้ายที่ทำงานใหม่ นอกจากนั้นยังสอบถามความคิดเห็นและข้อเสนอเกี่ยวกับ การแก้ปัญหาเพื่อลดผลกระทบที่เกิดขึ้น การสำรวจข้อมูลใช้วิธีส่งแบบสอบถามข้าราชการ 4 หน่วยงานที่ย้ายไป ณ ที่ทำการแห่งใหม่ แล้วเลือกกลุ่มตัวอย่างตามสัดส่วนได้ 312 ตัวอย่างมาวิเคราะห์ทางสถิติด้วยโปรแกรม SPSS+/PC จากผลการศึกษาพบว่า ข้าราชการได้รับผลกระทบ 2 เรื่องหลักคือ การเดินทางและความไม่สะดวกในการใช้สิ่งอำนวยความสะดวก ภายในและบริเวณรอบที่ทำงานแห่งใหม่ 1. ผลกระทบด้านการเดินทางพบว่า มีทั้งกลุ่มที่ต้องเดินทางไกลขึ้นและใกล้กว่าที่เดิม โดยกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากสุด 12.8% ต้องเดินทางไกลขึ้นมากกว่า 20 กม. ใช้เวลาเพิ่มขึ้น 1 ชม. และมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น 26-50 บาท ส่วนกลุ่มที่ได้ประโยชน์จากการย้ายที่ทำงานมากสุด 12.8% คือ กลุ่มที่เดินทางใกล้ขึ้นมากกว่า 10 กม. ใช้เวลาลดลง 1 ชม. และมีค่าใช้จ่ายลดลง 1-25 บาท สำหรับการใช้พาหนะในการเดินทาง บว่า ทั้งสองกลุ่มส่วนใหญ่ไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงการใช้พาหนะเท่าใด โดยพาหนะที่ใช้มากสุด 64.4% คือรถประจำทาง แต่ก็ยังมีบริการจำนวนน้อย จึงทำให้ต้องต่อพาหนะหลายทอด รองลงมา 34.4% คือ รถยนต์ส่วนตัว ลำดับสาม 15.1% คือ เรือด่วน ซึ่งขณะนี้มาถึงแค่ท่าน้ำนนบุรีเท่านั้น ซึ่งถ้าการก่อสร้างที่ทำการใหม่เสร็จสมบูรณ์ และมีท่าเทียบเรือตามแผนที่กระทรวงวางไว้ การใช้เรือด่วนก็น่าจะมีแนวโน้มมากขึ้น 2. การใช้สิ่งอำนวยความสะดวกภายใน และบริเวณรอบที่ทำงานแห่งใหม่ ส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีการเปลี่ยนแปลงเท่าใด นอกจากร้านค้าและสถานที่รับประทานอาหารที่มีจำนวนน้อย ไม่เพียงพอ เนื่องจากไม่ได้อยู่ในเขตพาณิชยกรรมหรือชุมชนหนาแน่น แต่ถ้าโครงการก่อสร้างแล้วเสร็จทั้งหมด และพนักงาน-ข้าราชการย้ายไปอยู่ ณ ที่ทำการแห่งใหม่ครบทั้งหมดแล้ว สิ่งอำนวยความสะดวกภายในที่ทำงานก็จะมีครบครันตามความจำเป็น ทั้งสิ่งอำนวยความสะดวกโดยรอบพื้นที่ ก็น่าจะมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นต่อเนื่องจาก ที่มีการขยายตัวมาตั้งแต่มีที่ทำการแห่งใหม่ย้ายมา ประเด็นการแก้ปัญหาจากผลกระทบจากการย้ายที่ทำการแห่งใหม่ แบ่งออกได้เป็น 2 ช่วงคือ ก่อนย้ายที่ทำงาน ข้าราชการเกินกว่าครึ่งมีการศึกษา และวางแผนเปลี่ยนเส้นทางการเดินทาง แต่ก็มี 17% ที่วางแผนหาที่อยู่อาศัยแห่งใหม่ หลังจากย้ายที่ทำงานแห่งใหม่แล้ว ข้าราชการส่วนใหญ่ร้อยละ 94.7 ไม่มีการย้ายที่อยู่อาศัย แต่มีร้อยล่ะ 4.8 ย้ายมาอยู่จังหวัดนนทบุรี ส่วนใหญ่เป็นคนโสด ที่เช่าบ้านอยู่รายเดือน จากการสอบถามเกี่ยวกับความคิดที่จะย้ายที่อยู่อาศัยในอนาคตของกลุ่มที่ยังไม่ได้ย้ายที่อยู่อาศัยพบว่าส่วนใหญ่ร้อยละ 83 ไม่คิดจะย้าย แต่ก็มีร้อยละ 8.3 ที่คิดจะย้ายมาอยู่จังหวัดนนทบุรี เนื่องจากได้รับผลกระทบในเรื่องการเดินทาง สำหรับข้อเสนอที่ข้าราชการต้องการให้ทางกระทรวงช่วยเหลือใน 2 ประเด็นหลักคือ การเดินทางและสิ่งอำนวยความสะดวกภายในที่ทำการแห่งใหม่ ความช่วยเหลือด้านการเดินทาง ลำดับแรก คือ ความต้องการสวัสดิการรับ-ส่งพนักงานรองลงมา คือ บริการรถ โดยสารขนส่งมวลชนเพิ่มขึ้น และสวัสดิการเรือด่วนรับ-ส่งพนักงานเป็นลำดับสุดท้าย สำหรับความช่วยเหลือด้านการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกภายในที่ทำการแห่งใหม่ ลำดับแรก คือ ต้องการให้มีธนาคารสาขาหรือตู้ ATM เพิ่มขึ้น รองลงมา คือ ร้านค้าและร้านอาหารเพิ่มขึ้น และศูนย์รับเลี้ยงดูบุตรหลานของพนักงาน-ข้าราชการ เป็นลำดับสุดท้าย ซึ่งทั้งหมดนี้มีอยู่ในที่ทำการแห่งใหม่ในการก่อสร้างระยะที่ 2 และ 3 อยู่แล้ว