วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

ได้พัฒนาเครื่องหมายชนิดติดภายในตัวกุ้ง (internal tag) เพื่อเก็บข้อมูลในสภาพการเลี้ยงในบ่อซีเมนต์ เครื่องหมายที่พัฒนาขึ้นได้ผลิตจากวัสดุเหลือใช้ คือ สายเคเบิ้ลโทรศัพท์ทำการติดเครื่องหมายลงไปในตัวกุ้งโดยใช้เข็มฉีดยาขนาดของรูเข็มเบอร์ 19 ใส่เครื่องเข้าไปที่ด้านท้องบริเวณกล้ามเนื้อระหว่างเส้นประสาทของขาว่ายน้ำคู่ที่ 5 ทำการทดสอบความเหมาะสมระหว่างเครื่องหมายกับขนาดของตัวกุ้งซึ่งการทดลองออกเป็น 2 ชุด ในชุดที่ 1 ใช้กุ้ง 2 ขนาด คือ ขนาดเล็กมีความยาวเฉลี่ย 5.53 เซนติเมตร และขนาดใหญ่ 9.02 เซนติเมตร กุ้งขนาดใหญ่ที่นำมาติดเครื่องหมายมีอัตราการรอดตายสูงกว่าที่มีขนาดเล็กอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) การทดลองชุดที่ 2 ใช้กุ้งขนาดความยาวเฉลี่ย 10.41 เซนติเมตร นำมาติดเครื่องหมายแล้วเลี้ยงเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่ติดเครื่องหมายพบว่าอัตราการเติบโตและอัตราการรอดตายของกุ้งทั้ง 2 กลุ่มไม่แตกต่างกันทางสถิติ จากการทดสอบดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าเครื่องหมายที่ติดภายในตัวกุ้งไม่มีผลต่ออัตราการเติบโตและอัตราการรอดตายของกุ้งเมื่อใช้กับกุ้งที่มีขนาดความยาวประมาณ 9.00 เซนติเมตร ขึ้นไป ในการศึกษาการประมาณค่าอัตราพันธุกรรมของลักษณะการเติบโตวิธีการผสมพันธุ์แบบคู่ผสมเดี่ยวเพื่อผลิตลูกกุ้งทำการทดลอง 3 ชุด ชุดที่ 1 ผลิตลูกกุ้งจำนวน 40 ครอบครัว ในช่วง 2-4 พฤษภาคม 2541 การทดลองชุดที่ 2 ผลิตลูกกุ้งกุลาดำจำนวน 30 ครอบครัวในช่วง 16-23 มกราคม 2542 และการทดลองชุดที่ 3 ผลิตลูกกุ้งกุลาดำจำนวน 14 ครอบครัวในวันที่ 26 มกราคม 2543 ทำการเลี้ยงแยกแต่ละครอบครัวและเก็บตัวอย่างแบบสุ่ม นำข้อมูลของน้ำหนักตัวและความยาวรวมมาวิเคราะห์หาองค์ประกอบความแปรปรวนแล้วจึงนำค่าที่ได้มาคำนวณค่าอัตราพันธุกรรมอย่างหยาบที่ช่วงอายุต่างๆ พบว่า เมื่ออายุเพิ่มขึ้นค่าอัตราพันธุกรรมที่ประมาณได้มีค่าลดลง โดยกุ้งกุลาดำชุดที่ 1 ค่าอัตราพันธุกรรมที่ประมาณได้ของความยาวที่อายุ 30 ถึง 200 วัน อยู่ในช่วง 0.24+-0.059 ถึง 0.56+-0.99 และอัตราพันธุกรรมของน้ำหนักที่อายุ 60 ถึง 200 วัน อยู่ในช่วง 0.24+-0.059 ถึง 0.56+-0.99 ในกุ้งชุดที่ 2 ค่าอัตราพันธุกรรมของความยาวที่อายุ 45 และ 145 วัน มีค่าเท่ากับ 0.3+-0.075 และ 0.20+-0.056 และค่าอัตราพันธุกรรมของน้ำหนักที่อายุ 145 วันมีค่าเท่ากับ 0.09+-0.032 และในกุ้งชุดที่ 3 ค่าอัตราพันธุกรรมของความยาวที่อายุ 40 ถึง 150 วัน อยู่ในช่วง 0.029+-0.037 ถึง 0.46+-0.162 ค่าสหสัมพันธ์ทางพันธุกรรม ทางสภาพแวดล้อม และทางลักษณะปรากฏของลักษณะความยาวและน้ำหนักในกุ้งกุลาดำชุดที่ 1 และ 2 มีค่าเป็นไปในทิศทางเดียวกันคืออยู่ในช่วง 0.63 ถึง 1.4 ดังนั้นเมื่อค่าอัตราการเติบโตของลักษณะความยาวเพิ่มขึ้นน้ำหนักก็เพิ่มขึ้นด้วยและค่าสหสัมพันธ์ของลักษณะปรากฎที่เปรียบเทียบในทุกตัวแปรโดยสมบูรณ์ของกุ้งกุลาดำครอบครัวต่าง ๆ ที่อายุต่าง ๆ กันของกุ้งทั้ง 3 ชุด เมื่อวัดเป็นความยาวและน้ำหนักตัวของกุ้งมีค่าสหสัมพันธ์แตกต่างกันไปตามสภาพของสิ่งแวดล้อมของการเลี้ยงแต่ละครั้งมีค่าอยู่ในช่วง -0.121 ถึง 0.856 ดังนั้นค่าอัตราพันธุกรรมของอัตราการเติบโตของกุ้งกุลาดำทั้ง 3 กลุ่มได้นั้นแสดงให้เห็นถึงระดับความแปรปรวนทางพันธุกรรมในกุ้งแต่ละครอบครัว (full-sib family)อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเฉพาะในส่วนที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์โดยการจัดให้มีโปรแกรมการคัดเลือกเพื่อการผสมพันธุ์ในลักษณะของการทำการคัดพันธุ์เพื่อเพิ่มอัตราการเติบโตของกุ้งกุลาดำได้ โดยค่าอัตราพันธุกรรมของความยาวที่ได้มีค่าอยู่ในช่วง 0.2-0.24 เมื่อกุ้งอายุได้ 145 และ 150 วัน ซึ่งจัดได้ว่ามีค่าอยู่ในระดับเดียวกันกับในสัตว์น้ำชนิดอื่นที่ได้ทำการศึกษามาแล้ว