วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา และกลไกการออกฤทธิ์ของสารสกัดยาหอมตำรับนวโกฐ อินทรจักร และอินทรโอสถ (ปราสาททองโอสถ) ต่อการทำงานของหัวใจที่แยกจากกายหนูขาวพร้อมหลอดเลือด (Isolated Perfused Rat Heart or Langendorff preperation) โดยละลายสารสกัดยาหอมแต่ละตำรับในน้ำ ความเข้มข้น 0.1, 0.5, 2.5, 12.5 และ 62.5 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ให้สารละลายผ่านทางหลอดเลือดแดงใหญ่ (aorta) เข้าสู่ระบบไหลเวียนของหัวใจ (coronary vessel) พบว่าสารสกัดยาหอมทั้ง 3 ตำรับมีผลเพิ่มแรงบีบตัว และอัตราการเต้นของหัวใจ แสดงว่าสารสกัดยาหอมให้ทั้งผล positive inotropic และผล positive chronotropic กลไกการออกฤทธิ์ของสารสกัดยาหอมทั้ง 3 ตำรับ มีความเกี่ยวข้องกับการเพิ่มแคลเซียมไอออนเข้าสู่เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจทางประตูแคลเซียม เพราะฤทธิ์ของสารสกัดยาหอมถูกยับยั้งได้ด้วย verapamil ซึ่งเป็นสารยับยั้งแคลเซียมเข้าสู่เซลล์ แต่ไม่ถูกยับยั้งโดย propranolol แสดงว่าฤทธิ์ของสารสกัดยาหอมไม่ได้เกิดจากการกระตุ้นตัวรับ beta[subscript 1] ที่หัวใจ กลไกการออกฤทธิ์ของสารสกัดยาหอมอาจคล้ายคลึงกับยา digoxin ซึ่งยับยั้ง Na[superscript +] - K[superscript +] ATPase (sodium pump) พบว่าการให้สารสกัดยาหอมร่วมกับ digoxin ไม่สามารถเพิ่มการกระตุ้นหัวใจมากกว่าการให้ digoxin หรือสารสกัดยาหอมเพียงอย่างเดียว