วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของปรากฏการณ์เอ็นโซ (เอลนีโญ และลานินญา) ที่มีต่อฝนมรสุมของประเทศไทย โดยใช้ข้อมูลจากกรมอุตุนิยมวิทยาดังนี้ อุณหภูมิ ความกดอากาศ ความเร็วลม ทิศทางลม และปริมาณน้ำฝน บริเวณจังหวัดจันทบุรี ระนอง และสุราษฎร์ธานี ตั้งแต่ปี 1951-1997 ผู้วิจัยคำนวณค่าผิดสภาพจากข้อมูลเฉลี่ยในช่วงปี 1961-1990 นอกจากนี้ยังหาแนวโน้มการวิเคราะห์อนุกรมเวลา จากผลการศึกษาพบว่าตัวแปรทางอุตุนิยมวิทยาที่มีความสัมพันธ์น้อยกับปรากฏการณ์เอ็นโซคือ ความกดอากาศ อุณหภูมิ ปริมาณฝนและทิศทางลมตามลำดับ เพราะว่าในปีเอลนีโญหรือลานินญานั้นวิเคราะห์แล้วไม่ได้เกิดทั้งปี จากการวิเคราะห์ค่าผิดสภาพราย 3 เดือน และยังพบว่าในฤดูฝนทางภาคตะวันออกจะมีปริมาณฝน 75.8% ของทั้งปีและทางภาคใต้จะมีปริมาณฝน 54.4% ของทั้งปี (และตกในฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ 32.8% ของทั้งปี) จากค่าผิดสภาพในปีเอลนีโญ ฝนน้อย 52.5% และฝนมาก 47.5%ของปีเอลนีโญและในปีลานินญา ฝนมาก 64% และฝนน้อย 36% ของปีลานินญา ดรรชนีมรสุมที่น้อย (ค่าผิดสภาพติดลบมาก) จะพบในปีเอลนีโญที่รุนแรง (ค่าผิดสภาพมีค่าเป็นบวกมาก) การคาดหมายปริมาณฝนมีความผิดพลาดอยู่ระหว่าง +-30% จากค่าที่ตรวจวัดได้