วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

จากการศึกษาเปรียบเทียบผลผลิต คุณค่าทางโภชนาการ และองค์ประกอบทางเคมีบางประการของมะระขี้นก (Momordica charantia Linn.) ที่ปลูกในดินร่วน วัสดุผสม (ทราย แกลบ และขุยมะพร้าว อัตราส่วน 1:1:1 โดยปริมาตร) และในสารละลายธาตุอาหาร ในระหว่างเดือนมกราคม ถึง ธันวาคม 2542 โดยปลูกทั้งหมด 3 รุ่น พบว่า ในแต่ละรุ่นมะระขี้นกที่ปลูกในสารละลายมีการเจริญเติบโตดี มีความสูงเฉลี่ยของต้นในสัปดาห์ที่ 6 เท่ากับ 89.31 ซม. น้ำหนักสดเฉลี่ย 729.67 กรัม น้ำหนักแห้งเฉลี่ย 70.37 กรัม มากกว่ามะระขี้นกที่ปลูกในวัสดุผสม ซึ่งมีความสูงเฉลี่ย 57.79 ซม. น้ำหนักสดเฉลี่ย 430.23 กรัม น้ำหนักแห้งเฉลี่ย 56.61 กรัม และที่ปลูกในดินร่วน ซึ่งมีความสูงเฉลี่ยของต้น 57.19 ซม. น้ำหนักสดเฉลี่ยของต้น 441.80 กรัม น้ำหนักแห้งเฉลี่ยของต้น 57.65 กรัม และมีความแตกต่างกันทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับความเชื่อมั่น 95% จำนวนผลเฉลี่ยต่อต้นของมะระขี้นกที่ปลูกในดินร่วน วัสดุผสม และในสารละลาย เท่ากับ 15.33, 14.83 และ 22.50 ผล ตามลำดับ และน้ำหนักสดเฉลี่ยของผลในดินร่วน วัสดุผสม และในสารละลายเท่ากับ 55.37, 57.60 และ 64.53 กรัม ตามลำดับ ซึ่งไม่แตกต่างกันทางสถิติ ปริมาณโปรตีนในผลและในเมล็ดของมะระขี้นกที่ได้จากการปลูกในสารละลายเฉลี่ยเท่ากับ 2.13 และ 23.81% มากกว่ามะระขี้นกที่ปลูกในดินร่วนซึ่งมีค่าเท่ากับ 1.77 และ 21.16% และในวัสดุผสม เท่ากับ 1.55 และ 21.57% ตามลำดับ ส่วนไนโตรเจนในผลและเมล็ดให้ผลในทำนองเดียวกัน คือ ในสารละลาย 0.30 และ 3.81% ในดินร่วน 0.29 และ 3.39% และในวัสดุผสม 0.27 และ 3.46% ตามลำดับ ปริมาณฟอสฟอรัสเฉลี่ยในผลและเมล็ดของมะระขี้นกที่ปลูกในดินร่วน วัสดุผสม และในสารละลายมีค่าเท่ากันคือ 0.30 และ 0.43% ส่วนปริมาณโพแทสเซียมที่พบในผลและเมล็ดของมะระขี้นกที่ปลูกในทุกวัสดุมีค่าเฉลี่ยประมาณ 1.30 และ 1.36% ตามลำดับ