วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,2547

งานวิจัยนี้ศึกษาลักษณะการสร้างไซโตไคน์ในเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดนิวเคลียสเดียว (PBMC) ของสุกรที่ได้รับเชื้อไวรัสพี อาร์ อาร์ เอส ชนิดรุนแรงมาก่อนและกระตุ้นซ้ำด้วยไวรัสสายพันธุ์ต่างชนิด โดยทำการให้เชื้อไวรัสพี อาร์ อาร์ เอส ชนิดรุนแรงที่แยกได้ในประเทศไทยกลุ่มสายพันธุ์อเมริกา (01NP1) หรือกลุ่มสายพันธุ์ยุโรป (02SB3) แก่สุกรจากฟาร์มที่ปลอดโรคพี อาร์ อาร์ เอส หลังจากนั้น 3 สัปดาห์ทำการเก็บตัวอย่าง PBMC นำมากระตุ้นซ้ำด้วยไวรัสพี อาร์ อาร์ เอส สายพันธุ์ต่างๆ ในห้องปฏิบัติการ ผลการศึกษาพบว่า เซลล์ PBMC ของสุกรที่ได้รับเชื้อไวรัสพี อาร์ อาร์ เอส มาก่อนสร้าง IL-10 ในระดับที่สูงขึ้นทั้งในภาวะปกติและเมื่อได้รับการกระตุ้นเซลล์ซ้ำจากเชื้อไวรัสพี อาร์ อาร์ เอส สายพันธุ์รุนแรงทุกสายพันธุ์ โดยพบว่าประชากรเซลล์ลิมโฟไซต์ทุกชนิดที่ทำการศึกษา (CD4[superscript +] CD8[superscript +] และ CD4[superscript +]CD8[superscript +]) สามารถสร้าง IL-10 ได้ สำหรับการสร้าง IFN-[gamma] พบว่าเซลล์ชนิด memTh (CD4[superscript +]CD8[superscript +]) จากสุกรที่เคยได้รับเชื้อไวรัสมาก่อนจะสร้าง IFN-[gamma] สูงขึ้นเฉพาะต่อเมื่อได้รับการกระตุ้นโดยเชื้อไวรัสจากต่างกลุ่มสายพันธุ์ งานวิจัยนี้ยังได้ทำการศึกษาการสร้างไซโตไคน์ของเซลล์ PBMC จากสุกรที่เคยได้รับวัคซีนกลุ่มสายพันธุ์ยุโรปชนิดเชื้อเป็นมาก่อน ด้วยเชื้อไวรัสสายพันธุ์ต่างๆ ในห้องปฏิบัติการ พบว่าการกระตุ้นเซลล์ด้วยเชื้อไวรัสสายพันธุ์รุนแรงทุกสายพันธุ์ไม่มีผลต่อปริมาณการสร้าง IL-10 และ IFN-[gamma] แต่อย่างไรก็ตามเมื่อนำสุกรทดลองที่ได้รับวัคซีนกลุ่มสายพันธุ์ยุโรปชนิดเชื้อเป็นจำนวน 2 ครั้งห่างกัน 3 สัปดาห์ ตามด้วยการให้เชื้อไวรัสที่แยกได้ในประเทศไทยชนิดรุนแรงทั้งสองกลุ่มสายพันธุ์หลังจากได้รับวัคซีนครั้งที่สอง 3 สัปดาห์ พบว่าเซลล์ PBMC จากสุกรที่ได้รับวัคซีนมาก่อนและได้รับเชื้อไวรัสจากกลุ่มสายพันธุ์ยุโรป มีการสร้าง IL-10 ที่สูงขึ้น แต่มีการสร้าง IFN-gamma ลดลง สำหรับสุกรกลุ่มที่ได้รับวัคซีนตามด้วยเชื้อไวรัสสายพันธุ์อเมริกาไม่มีผลต่อการสร้างไซโตไคน์เมื่อเปรียบเทียบกับสุกรกลุ่มควบคุม จากผลการศึกษาในครั้งนี้ยืนยันได้ว่าเชื้อไวรัสพี อาร์อาร์ เอส ทั้งชนิดรุนแรงและวัคซีนมีผลเพิ่มการสร้าง IL-10 โดยเซลล์ PBMC เมื่อได้รับเชื้อซ้ำในครั้งถัดไป นอกจากนี้การศึกษานี้ยังชี้ให้เห็นว่าสายพันธุ์และความรุนแรงของเชื้อไวรัสพี อาร์ อาร์ เอส มีผลต่อปริมาณและรูปแบบของไซโตไคน์ที่สร้างโดยเซลล์ PBMC ของสุกร