วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจความชุกและศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคฟันผุในผู้ป่วยจิตเวช ปีงบประมาณ 2549 โดยเก็บข้อมูลระหว่างเดือนตุลาคม 2548-ธันวาคม 2548 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยจิตเวช แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ จำนวน 600 คน ที่สุ่มโดยวิธี stratified technique และ Simple Random Sampling และวิเคราะห์ข้อมูลโดย Chi-square test, Binary logistic regression ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยส่วนมาก (ร้อยละ 53.0) เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 37.50+-10.24 ปี สถานภาพสมรสโสด (ร้อยละ 45.7) จบการศึกษาระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 51.6) ประกอบอาชีพเกษตรกร (ร้อยละ 37.2) มีรายได้ต่ำกว่า 1,000 บาท (ร้อยละ 69.4) และมีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดอุบลราชธานี (ร้อยละ 70.7) ความชุกของโรคฟันผุบริเวณตัวฟันร้อยละ 35.7 (95%CI = 31.8-39.6) และเป็นโรคฟันผุบริเวณรากฟันร้อยละ 25.8(95%CI = 22.4-29.5) และจากการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคฟันผุโดย Binary logistic regression พบว่าค่าดัชนี debris index ในกลุ่มพอใช้และไม่ดี จะมีโอกาสเกิดโรคฟันผุ 2.14 เท่า ของกลุ่มที่มีค่า debris index ดี (OR = 2.14, 95% CI = 1.20-3.81) การใช้ยารักษาโรคซึมเศร้าจะมีโอกาสเกิดโรคฟันผุ 1.70 เท่าของผู้ที่ไม่ได้ใช้ยากลุ่มนี้ (OR = 1.70, 95% CI = 1.14-2.54) อัตราการหลั่งน้ำลายที่ต่ำกว่า 0.15 มิลลิลิตรต่อนาที จะมีโอกาสเกิดโรคฟันผุ 1.61 เท่า ของผู้ป่วยที่มีอัตราการหลั่งน้ำลายที่สูงกว่า 0.15 มิลลิลิตรต่อนาที (OR = 1.61, 95% CI = 1.12-2.32) จากการศึกษานี้ ควรมีการสร้างความตระหนักให้ผู้ป่วยเห็นถึงความสำคัญของการความสะอาดช่องปากที่ถูกวิธี และจิตแพทย์ควรทราบถึงผลของยารักษาโรคซึมเศร้าต่อการเกิดโรคฟันผุ เพื่อจะได้พิจารณาถึงชนิดและปริมาณยาที่เหมาะสม นอกจากนี้ยังต้องมีการปรึกษาทันตแพทย์เพื่อให้การดูแลช่องปากเป็นพิเศษสำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้