วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

พริกเป็นพืชผักสวนครัวที่นิยมนำมาเป็นส่วนประกอบในอาหารนานาชนิด มีคนจำนวนมากที่มีอาการของระบบทางเดินอาหารส่วนล่างผิดปกติหลังจากรับประทานอาหารที่มีพริกเป็นส่วนประกอบ ซึ่งส่วนใหญ่จะมีอาการรู้สึกปวดถ่ายมากกว่าปกติ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบผลของพริกขี้หนูป่นต่อ rectal perception และ rectal compliance ในอาสาสมัครสุขภาพดีและทดสอบหากลไกในการทำให้เกิดผลดังกล่าวว่าผ่านทาง 5-HT[subscript 3] pathway หรือไม่ โดยใช้ 5-HT[subscript 3] antagonists (granisetron) เป็นสารทดสอบ การศึกษาเป็นลักษณะเชิงข้ามแบบสุ่ม โดยให้อาสาสมัครชายที่มีสุขภาพดี อายุระหว่าง 24-59 ปี รับประทานพริกหรือยาหลอกวันละ 5 กรัมเป็นเวลา 3 วัน อาสาสมัครจะได้รับการฉีด normal saline solution (NSS) หรือ granisetron ทางหลอดเลือดดำแบบสุ่ม โดยให้ก่อนเข้ารับการตรวจวัดการทำงานของทวารหนัก 30 นาที อาสาสมัครแต่ละคนจะได้รับการทดสอบ 3 ครั้ง (ยาหลอก+NSS หรือ พริก+NSS หรือ พริก+Granisetron) แต่ละครั้งห่างกัน 1 สัปดาห์ การตรวจวัดการทำงานของทวารหนักจะใช้เครื่อง barostat และ ARM เพื่อหาค่า rectal perception ซึ่งบ่งบอกความรู้สึกในการอยากถ่ายอุจจาระ และค่า rectal compliance ซึ่งบ่งบอกความสามารถในการขยายตัวของผนังลำไส้ใหญ่ ซึ่งค่า rectal perception นั้นจะประเมินโดยใช้ระดับคะแนน 0-4 นำคะแนนที่ได้มาเปรียบเทียบระหว่าง 3 กลุ่ม พบว่า ค่า rectal perception ในกลุ่มที่รับประทานพริก+NSS มีค่ามากกว่ากลุ่มที่รับประทานยาหลอก+NSS อย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05) และกลุ่มที่ได้รับพริก+granisetron พบว่าค่า rectal perception นั้นน้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับพริก+NSS อย่างมีนัยสำคัญเช่นกัน (P<0.05) แต่ค่า rectal compliance ของทั้ง 3 กลุ่มไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P>0.05) จากผลการศึกษาครั้งนี้สรุปได้ว่า พริกมีผลทำให้ threshold of rectal perception ต่ำลงอาสาสมัครมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากขึ้น แต่พริกไม่มีผลเปลี่ยนแปลง rectal compliance และผลของ rectal perception ที่เปลี่ยนไปนั้น คาดว่าอาจจะผ่านทาง 5-HT[subscript 3] pathway เนื่องจาก granisetron สามารถยับยั้งผลที่เกิดนี้ได้