วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

ความเป็นมา การใช้ยาต้านไวรัสเอชไอวีเป็นเวลานานโดยเฉพาะอย่างยิ่งสตาวูดีน (ดีโฟที) มีข้อแทรกซ้อนทำให้เกิดการกระจายตัวของไขมันผิดปกติทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของรูปร่างหน้าตา (lipodystrophy) ซึ่งอาจเกิดจากการใช้ยาในขนาดที่มากเกินไป มีการศึกษาเกี่ยวกับการลดขนาดสตาวูดีนในผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่สามารถควบคุมปริมาณไวรัสเอชไอวีได้แล้ว พบว่าการกระจายตัวของไขมันผิดปกติดีขึ้นโดยไม่ส่งผลกระทบต่อการควบคุมปริมาณไวรัสเอชไอวี วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาประสิทธิผลในการควบคุมปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาของผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่ไม่เคยได้รับยาต้านไวรัสเอชไอวีมาก่อน โดยการใช้ยาสูตรที่ประกอบด้วยสตาวูดีนขนาดที่ลดลงร่วมกับลามิวูดีนและเอฟฟาวิเรนซ์ขนาดปกติ วิธีการศึกษา การศึกษาแบบเปิดในผู้ป่วยกลุ่มเดียว ผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวีจำนวน 34 รายซึ่งไม่เคยได้รับยาต้านไวรัสเอชไอวีมาก่อน ที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ โดยได้รับยาสูตรที่ประกอบด้วยสตาวูดีนขนาดที่ลดลง (ถ้าน้ำหนักน้อยกว่า 50 กก. ได้รับยาขนาด 20 มก. วันละ 2 ครั้ง น้ำหนักมากกว่าหรือเท่ากับ 50 กก. ได้รับยาขนาด 30 มก. วันละ 2 ครั้ง) ร่วมกับลามิวูดีน (ขนาด 150 มก. วันละ 2 ครั้ง) และเอฟฟาวิเรนซ์ (ขนาด 600 มก. วันละ 1 ครั้ง) ผู้ป่วยได้รับการติดตามที่สัปดาห์ที่ 2, 4, 8, 16 และ 24 มีการตรวจจำนวนเม็ดเลือดขาว CD4 และปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาก่อนเริ่มยา หลังได้รับยาที่ 4 และ 24 สัปดาห์ เป้าหมายหลัก คือ ที่ 24 สัปดาห์หลังการรักษา ปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาน้อยกว่า 50 copies/mL ผลการศึกษา มีผู้ป่วยทั้งหมด 34 ราย เป็นผู้ป่วยชาย 21 ราย ผู้ป่วยหญิง 13 ราย ค่าเฉลี่ยของอายุเท่ากับ 35.8 ปี (22-51) ก่อนเริ่มยา ค่าเฉลี่ยของ CD4 เท่ากับ 85.9 cells/mm[superscript 3] (11-198) ค่าเฉลี่ยของปริมาณไวรัสเอชไอวี ในพลาสมาเท่ากับ 540,388 copies/mL (40,300-2,620,000) ที่ 24 สัปดาห์หลังการรักษา ร้อยละ 94.1 ของผู้ป่วย(32/34 ราย) มีปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาน้อยกว่า 50 copies/mL สำหรับผู้ป่วยอีก 2 รายซึ่งมีปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาก่อนเริ่มยาสูงมาก พบว่าปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาน้อยกว่า 50 copies/mL ที่ 48 สัปดาห์หลังการรักษา ค่าเฉลี่ยของ CD4 ที่ 24 สัปดาห์หลังการรักษาเท่ากับ 265.7 cells/mm[superscript 3] (63-584) ซึ่งเพิ่มขึ้นจากระยะพื้นฐานเท่ากับ 179.8 cells/mm[superscript 3] (52-386) สรุป ผลจากการศึกษานี้ แสดงถึงประสิทธิผลของยาต้านไวรัสเอชไอวีสูตรที่ประกอบด้วยสตาวูดีนในขนาดที่ลดลงร่วมกับลามิวูดีนและเอฟฟาวิเรนซ์ขนาดปกติ ในการควบคุมปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาได้ที่ 24 สัปดาห์ในผู้ ติดเชื้อเอชไอวีที่ไม่เคยได้รับยาต้านไวรัสเอชไอวีมาก่อน อย่างไรก็ตามจำเป็นต้องทำการศึกษาอย่างต่อเนื่องเพื่อติดตามประสิทธิผลในการควบคุมปริมาณไวรัสเอชไอวีในพลาสมาและผลข้างเคียงจากยาในระยะยาวต่อไป