โครงการวิจัย การปรับปรุงเทคนิคและประสิทธิภาพการใช้เลื่อยสายพานแปรรูปไม้ยางพาราให้ได้ผลผลิตสูงขึ้น มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบใบเลื่อย เพื่อให้ได้ผิวหน้าไม้แปรรูปที่ดีลดการใช้พลังงานและการสูญเสียของวัตถุดิบ และเพื่อพัฒนาบุคลากร ด้านการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์การแปรรูปไม้ และทักษะพิจารณารูปแบบการแปรรูปไม้ให้ได้ผลผลิตสูงขึ้น โครงการวิจัยนี้ได้ดำเนินการสรุปผลงานที่ปฏิบัติดังนี้ ก) ผลการสำรวจโรงเลื่อยไม้ยางพาราพบว่า ทั้งสองภาคใช้ระบบการแปรรูปคล้ายคลึงกัน เครื่องเลื่อย 2–3 เครื่องต่อหนึ่งชุด มู่เล่ 3 1/2 ฟุต ใบเลื่อยกว้าง 5–6 นิ้ว และรูปแบบฟันเลื่อยเป็นแบบ N-shapeโดยภาคตะวันออกแปรรูปแบบผ่าครึ่ง(half–cut)และภาคใต้แบบเลื่อยดะและตีปอนผสมผสานกัน ข) ผลการแปรรูปไม้แบบสปลิท-พลอท พบว่า การแปรรูปทั้ง 3 แบบ คือ แบบเลื่อยดะ แบบตีปอน และแบบแบ่งครึ่ง ได้อัตราการแปรรูปไม้ 39.32% 38.39% และ 37.08% ตามลำดับอัตราการแปรรูปเฉลี่ยเท่ากับ 38.26% โดยรูปแบบการแปรรูปไม่มีผลต่ออัตราการแปรรูปไม้ที่ได้ แต่ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม้ท่อนมีผลต่ออัตราการแปรรูปไม้อย่างมีนัยสำคัญ กล่าวคือ กลุ่มไม้ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 6-7 นิ้ว ให้อัตราการแปรรูปไม้ 33.63-34.69% เฉลี่ย 34.16 % และกลุ่มไม้ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 8-10 นิ้ว ให้อัตราการแปรรูปไม้ 40.02-42.68% เฉลี่ย 41.00 % มากกว่าอัตราการแปรรูปไม้ของกลุ่มขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 6-7 นิ้ว อยู่ 7% ค) ผลการตรวจวัดความเที่ยงตรงความหนาไม้แปรรูปที่ได้ โดยใช้ค่าความเบี่ยงเบนภายในแผ่นไม้ (Sw) และค่าความเบี่ยงเบนขนาดของกลุ่มไม้ (Sb) เป็นตัวชี้วัด พบว่าความหนาของไม้แปรรูปมีความแปรปรวน และแตกต่างกันอยู่ระหว่าง 2.77-3.01 ซม. มีทั้งมากและน้อยกว่าขนาดที่ต้องการ คือ 2.90 ซม. แสดงว่าเครื่องเลื่อย ใบเลื่อย และการป้อนไม้เข้าแปรรูปไม่เที่ยงตรง ผิวหน้าไม้แปรรูปมีคุณภาพไม่สม่ำเสมอเนื่องจากการสั่นพลิ้วของใบเลื่อย โดยการตั้งเครื่องเลื่อยและการบำรุงรักษาฟันเลื่อยและใบเลื่อยไม่ดีเท่าที่ควร ง) ผลการตรวจวัดพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ขณะแปรรูปพบว่า ใบเลื่อยแบบที่ 2 ( S-shape ) เป็นใบเลื่อยที่เหมาะสมสำหรับการแปรรูปไม้ยางพารา เนื่องจากใช้พลังงานไฟฟ้าน้อยกว่าใบเลื่อยแบบอื่น ๆ เฉพาะใบเลื่อยแบบที่ 4 โดยใบเลื่อยแบบที่ 2 ใช้พลังงานไฟฟ้าต่อปริมาตรไม้แปรรูปที่ได้ประมาณ 27.511 kW/m3 น้อยกว่าแบบที่ 4 เท่ากับ 1.11 kWh/m3 (4.04%) และใช้เวลารวมทั้งสองโต๊ะเลื่อยในการปฏิบัติงานต่อปริมาตรไม้แปรรูปที่ได้เท่ากับ 28.0 min/m3 การใช้ใบเลื่อยแบบที่ 2 แปรรูปไม้ทั้งสามแบบใช้พลังงานไฟฟ้า 27.511 kWh/m3 25.391 kWh/m3 และ 30.980 kWh/m3 ตามลำดับ การแปรรูปแบบตีปอนใช้พลังงานไฟฟ้าน้อยกว่าแบบอื่น ๆ เวลาที่ใช้ในแต่ละโต๊ะสำหรับแปรรูปทั้ง 3 แบบ มีค่าใกล้เคียงกัน 92 - 200 min/m3 นอกจากนี้เครื่องเลื่อยเดินเปล่าใช้กำลังไฟฟ้า 3.5 - 4.5 kW กล่าวโดยเฉลี่ยเวลาส่งไม้กลับมาแปรรูปใหม่เฉลี่ยใช้เวลา 0.6-15 วินาที Project the “Improvement of Efficient Bandsaw – Techniques of Higher Lumber Yield from Rubberwood logs” (RDG 5/0040/2544) had the objectives of (1) improving bandsaw profile for better quality and recovery yield of rubberwood lumber as well as reducing electric consumption during sawing process. (2) Technology transfers to the concerned sectors in the filed of sawdoctoring and maintenance character. To achieve the objective by performing several activities such as field survey on Sawmill, developing of bandsaw tooth profile and sawing pattern to improve yield and quality of lumber. Results of the project described as (A) Field survey on Sawmill, both Eastern and Southern part of Thailand, similar in sawing pattern generally some was mixed both patterns of through & through -Cant sawing and some of Half-cut. The combination of 2-3 saw machines with 5-6 inches blade width and N-shape tooth profile. (B) Sawing pattern vs. Log diameter from 3 difference tooth profiles by using Split-plot test found that through & through, Cant and Half-cut patterns produced lumber with 39.32%, 38.39% and 37.08% of recovery rate, mean of the recovery was 38.26%. Log diameter class showed highly significant, on the contrary, sawing pattern showed none in recovery rate. There were 2 separate groups of log diameter, one, group of 6-7 inches and, two, group of 8-10 inches diameter of log, recovery yield of lumber for group one between 33.63-34.69% (average 34.16%) and group two between 40.02-42.68% (average 41%) that about 7% higher from the group one. (C) Dimension of lumber, by using variation within board (Sw) and variation between board (Sb) were the indicator of the performance of machine and operator, found that the difference from the target size of 2.90 cm between 2.77-3.01 cm were accepted by the customer. Analyzed from 2 indicators found that feeding performance and machine alignment were poor Surface quality of lumber depended on saw filing performance, (D) 3-toothprofile with difference in shape found that S-shape tooth profile (Type 2 of the test) was suitable for sawing rubberwood log by mean of lowest electric consumption (measured from through &through sawing pattern) per cubic meter of lumber only 27.51 kW/m3 which less than type 4 by 1.11kWh/m3 (4.04%). Time of sawing both Saw machines was 28 min/m3 . 3-Sawing patterns by blade type 2 power consumed by 27.511 kWh/m3, 25.391 kWh/m3 and 30.98 kWh/m3 respectively. For Cant sawing consumed less power than other patterns. Sawing time for 3 patterns showed similar figure of 92-100 min/m3 and reversed for second sawing time was between 0.6-15 second. Idle speed power consumption was 3.5-4.5 kW