ชุมชนลุ่มน้ำนครชัยศรีตั้งอยู่ระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำแม่กลอง เป็นชุมชนที่มีความสำคัญทางการเมือง เศรษฐกิจ จึงเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของหลายกลุ่มชาติพันธุ์ที่อยู่อาศัยร่วมกันอย่างสันติมาจนถึงปัจจุบัน ลุ่มน้ำนครชัยศรีเป็นเขตเกษตรกรรมที่สำคัญมาตั้งแต่สมัยประวัติศาสตร์ ผลผลิตทางเกษตรหลักๆ ของประเทศไม่ว่าจะเป็นข้าว อ้อย ล้วนผลิตมาจากพื้นที่นี้ แต่ในยุคของการพัฒนาประเทศลุ่มน้ำนครชัยศรีถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่อุตสาหกรรม มีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานมากมายไม่ว่าจะเป็นเขื่อน ถนน ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศน์ วิถีการทำมาหากินของชุมชนเป็นอย่างมาก รายงานฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและบันทึกประวัติศาสตร์ที่เป็นเรื่องราวของชาวบ้านที่ไม่เคยได้รับการกล่าวถึงไว้ในประวัติศาสตร์ของชาติ เป็นการศึกษาพลังและศักยภาพของชุมชนนครชัยศรีในการปรับตัวให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ รวมทั้งการปรับตัวให้สามารถดำรงอยู่ได้ในกระแสการพัฒนาของรัฐที่เชี่ยวกราก ทั้งนี้เพื่อนำข้อค้นพบไปขยายผลเพื่อสร้างความภาคภูมิใจ สร้างสำนึกร่วมของชุมชน เสริมพลังและศักยภาพของท้องถิ่นที่กำลังถูกทำให้อ่อนล้าลงทุกขณะ ด้วยตระหนักว่าสังคมไทยจะดำรงอยู่ไม่ได้ถ้าศักยภาพและพลังของท้องถิ่นไม่เข้มแข็ง ผลการศึกษาพบว่า ในรอบ 40 ปีที่ผ่านมาพลังและศักยภาพของชุมชนลุ่มน้ำนครชัยศรีได้ถูกทำให้อ่อนแอลง เช่นเดียวกับชุมชนชนบทอื่นๆ แต่ชุมชนนครชัยศรีก็ยังสามารถใช้พลังของท้องถิ่นอันได้แก่ ฐานทรัพยากรซึ่งประกอบด้วยเป็นผืนดินอันอุดมสมบูรณ์และแหล่งน้ำที่มีอยู่ตลอดทั้งปี เครือข่ายทางสังคมซึ่งมีวัดและพระสงฆ์เป็นแกนนำที่มีบทบาทสำคัญ ชุดความรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศน์และธรรมชาติของน้ำ รวมทั้งวัฒนธรรมความเชื่อเป็นเครื่องร้อยรัดความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของชุมชน เป็นเครื่องมือในการปรับตัวให้สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากการพัฒนาของภาครัฐที่เข้ามาอย่างรวดเร็วและก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันกับท้องถิ่น ถึงแม้ว่าชุดของความรู้ดังกล่าว จะใช้ไม่ได้กับระบบนิเวศน์ของน้ำที่เปลี่ยนแปลงไปภายหลังการสร้างเขื่อน แต่ชุมชนก็มีศักยภาพในการเรียนรู้และพัฒนาองค์ความรู้ชุดใหม่และนำไปผสมผสานกับองค์ความรู้ชุดเดิมให้สามารถกลายเป็นผู้นำในการผลิตพันธุ์ผลไม้ใหม่ๆ จนได้ชื่อว่าเป็น “ราชาแห่งผลไม้” Nakon Chaisri River Plain Communities: An Investigation into their ways of life Saowapa Pornsiripongse, Pornthip Usuparat, Apinya Bausuang Duanporn Kamnunwat and Kwanjit Sasiwongsaroj Nakon Chaisri River Plain communities are located between the Chao Praya river and the Mae Klong river in central Thailand. Throughout history the communities have contributed to and had important roles in the politics and economics of Thailand. Multiple ethnic groups have settled this area together peacefully with native Thais. This areas had been one of the important agricultural areas where the main products, namely rice and sugar cane were produced. But the 1 st – 5 th economic and social development national plan targeted this region for industrial development. So infrastructure such as roads, electricity, and dams were developed which effected the ecological system and the people ways of life. The main objectives of this research were to study and record local history with local people, and the power and the potential of their communities’ adaptation to the rapid changing environment. Research has not yet been recorded using such an approach. The result of the study determined that 40 years ago, the power and strength of Nakon Chaisri River Plain communities, as well as other rural communities, have decreased. But Nakon Chaisri River Plain communities can use their social capital such as social network which has been mainly supported by monks and temples, ecological system and local agricultural knowledge, local believes and kinship. This social capital was used as a tool to integrate and unify people, to adapt and cope with changes from development. However, the former ecological knowledge, especially water knowledge does not fit with modern irrigation. The communities have tried to learn to integrate the old knowledge and develop a set of new knowledge for fruit cultivation. As the result, these communities have become the king of the new genetic fruit. The study’s results may be used to construct pride, collective consciousness and empower the community’s potential, which have incrementally decreased over time. A premise is that Thai society can not exist if the community is not strong.