โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาดัชนีชี้วัดผลการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ กระบวนการผลิตในอุตสาหกรรมเยื่อและกระดาษตามแนวทางของ Global Reporting Initiative (GRI) และครอบ- คลุมการพัฒนารูปแบบและแนวทางในการจัดเก็บข้อมูลเพื่อการทำ Benchmarking โดยดำเนินการศึกษาและ สำรวจกระบวนการผลิตของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมเยื่อและกระดาษไทยรวมทั้งสิ้น 16 แห่ง การศึกษาแบ่งออก เป็น 6 กลุ่มอุตสาหกรรมย่อยตามประเภทของผลิตภัณฑ์อันประกอบด้วย เยื่อกระดาษ กระดาษพิมพ์เขียน กระดาษแข็ง กระดาษอุตสาหกรรม กระดาษหนังสือพิมพ์ และกระดาษอนามัย เพื่อให้ได้ข้อมูลประกอบการ วิเคราะห์กลุ่มดัชนีชี้วัดทางด้านสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องบนพื้นฐานการพิจารณาตามรูปแบบของ GRI ซึ่งอาศัยความ พร้อมของข้อมูล ความน่าเชื่อถือของข้อมูล รวมทั้งประโยชน์ในการใช้งานของดัชนีดังกล่าวในด้านต่างๆ ทั้งนี้ได้ทำ การเปรียบเทียบดัชนีจากผลการศึกษากับข้อมูลของผู้ผลิตในต่างประเทศที่มีการเปิดเผยต่อสาธารณชน เพื่อทดสอบ นัยสำคัญของรูปแบบและค่าดัชนีที่ศึกษา ผลการศึกษาพบว่าประสิทธิภาพการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมของอุต- สาหกรรมเยื่อและกระดาษไทยอยู่ในระดับเดียวกันกับผู้ประกอบการในประเทศที่พัฒนาแล้ว นอกจากนี้ การนำเสนอ ในรูปของ ปริมาณต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ ไม่ได้บ่งชี้ถึงระดับผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่แท้จริงจากการผลิตเสมอไป จึงควรใช้ข้อมูลเชิงปริมาณรวมประกอบด้วย เมื่อรายงานในลักษณะดังกล่าว อุตสาหกรรมเยื่อและกระดาษไทยจัด อยู่ในกลุ่มที่ก่อผลกระทบในระดับต่ำ เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ประกอบการในต่างประเทศ ในอีกมุมมองหนึ่ง โครงการวิจัยนี้ได้แสดงถึงความสำเร็จในการประสานความร่วมมือทางวิชาการ ระหว่างภาคการ ศึกษาและภาคอุตสาหกรรม ผลจากการศึกษานี้ได้ก่อให้เกิดความตระหนักถึงความสำคัญของประสิทธิผลการ ดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม และศักยภาพในการนำมาใช้รายงานด้านสิ่งแวดล้อม ผลที่ได้ยังเป็นประโยชน์ต่อ ผู้ประกอบการในด้านการประเมินและบริหารจัดการการผลิต ทั้งยังได้ชี้ให้เห็นถึงแนวทางในการพัฒนาระบบการ จัดเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลในอนาคต With the objectives to develop appropriate environmental performance indicators in the production process of the pulp and paper industry sector, this study was undertaken following the Global Reporting Initiative guidelines. The format and methodology of data collection was established, also for the purpose of benchmarking. The study and survey of the production process covered 16 factories of 6 sub-sectors, namely, pulp, printing paper, paperboard, industrial paper, newsprint and hygienic product. Based on the GRI guidelines, data collected were converted and analyzed for the suitability and appropriateness to constitute the key environmental performance indicator set. Criteria of analysis were the availability, completeness, accuracy and reliability of the data including the advantages and disadvantages of such indicators in various aspects. The environmental performance was compared to data of foreign manufacturers that were publicly disclosed in order to determine the significance of reporting items and formats. Results showed that environmental performance of Thai pulp and paper industry is comparable to other pulp and paper manufacturers in the western world. More importantly, reporting of only intensity (tons of discharge per unit production) does not directly indicate the total discharge, a significant parameter reflecting environmental impact contributed by industrial processes. If such indicators are to be reported, the Thai pulp and paper industry would be considered a less polluter as compared to other manufacturers in western countries. In essence, this study was one of the kinds that showed a successful collaboration between research community and industrial sector. Through this study, industries are more aware of the importance of environment performance and its potential use in environmental reporting. The results obtained were useful for the company’s evaluation in terms of cost effectiveness and the operational management. The indicator set also provides an insight to the improvement of data collecting system and analytical tools.