งานวิจัยนี้เป็นโครงการนำร่องที่ต้องการทราบสาเหตุที่แท้จริงของโรคผลเน่าทุเรียน การวิจัย เน้นการศึกษากับโรคที่เกิดกับผลทุเรียนหลังการเก็บเกี่ยว โดยการสุ่มเก็บตัวอย่างผลทุเรียนจากแหล่ง ปลูกทุเรียนในจังหวัดในภาคตะวันออกประกอบด้วย ระยอง จันทบุรี ตราด และภาคใต้ คือ ชุมพร นครศรีธรรมราช ตรวจสอบปริมาณผลที่เกิดอาการเน่าเสียหลังการบ่มให้สุก คิดเป็นร้อยละของผลที่ สุ่มมาทั้งหมด แยกเชื้อสาเหตุที่ก่อให้เกิดอาการผลเน่า ศึกษาการเข้าทำลายผลของเชื้อราดังกล่าว รวมทั้งผลของอุณหภูมิและความชื้นที่มีผลการเข้าทำลายและการเกิดโรค ผลของสารเคมีที่มีต่อเชื้อ เหล่านั้น จากการศึกษาพบว่า ผลทุเรียนจากแหล่งผลิตในภาคตะวันออกและภาตใต้พบว่ามีสาเหตุเน่า เสียจากเชื้อรา Lasiodiplodia theobromae และ Phomopsis sp., Colletotrichum gloeosporioides โดยเชื้อรา Lasiodiplodia theobromae และ Phomopsis sp. เป็นเชื้อที่มีความสำคัญ เชื้อทั้งสองเข้า ทำลายผลทุเรียนได้ดีเมื่อมีแผลและอยู่ในสภาพชื้น เชื้อรา L. theobromae ไม่สามารถเข้าทำลายผล ทุเรียนได้ถ้าไม่มีแผล แม้ว่าผลทุเรียนนั้นจะอยู่ในสภาพชื้นตลอดเวลาเป็นเวลาถีง 120 ชม. สารเคมี 4 ชนิดคือ benomyl, iprodione, thiabendazole และ thiophonate-methyl ที่ระดับความเข้มข้น 25 ppm สามารถยับยั้งการงอกของสปอร์เชื้อรา L. theobromae และที่ 500 ppm สามารถยับยั้งการ เจริญของเส้นใยได้อย่างสมบูรณ ์ ผลการวิจัยในครั้งนี้เป็นการยืนยันถึงเชื้อราสำคัญที่เป็นสาเหตุของโรคผลเน่าของทุเรียนที่ถูก ต้องซึ่งจะช่วยให้การจัดการเพื่อป้องกันกำจัดสามารถทำได้อย่างเหมาะสม จากลักษณะของเชื้อที่เกี่ยว ข้องดังกล่าว การวิจัยเพื่อการป้องกันกำจัดโรคกับผลทุเรียนต้องทำในลักษณะผสมผสานทั้งก่อนและ หลังการเก็บเกี่ยว เนื่องจากเชื้อพบทั้งในแปลงปลูกและหลังการเก็บเกี่ยว This research was a pilot project to investigate the causal organism of fruit rot diseases. Postharvest diseases of durian were investigated on ripened fruits collected from the east and south of Thailand. Factor affecting disease incidence and severity including, wound, temperature, relative humidity were investigated. Efficacy of postharvest fungicides were evaluated. The results, fruit rot of durian fruits from the east and south caused by Lasiodiplodia theobromae, Phomopsis sp. and Colletotrichum gloeosporioides. L. theobromae and Phomopsis sp. were major pathogens. These pathogens infected through wound under moist condition, L. theobromae could not infect unwounded fruits even they were incubated in moist condition more than 120 hr. Benomyl, iprodione, thiabendazole, and thiophanate-methyl at concentration of 25 ppm could inhibit spore germination and at 500 ppm could inhibit mycelial growth. Fruit rot of durian fruits was mainly caused by L. theobromae as in previously report (in 1993). This investigation confirmed the result of that investigation. At that time, no widely investigation was conducted. These postharvest pathogens (L. theobromae and Phomopsis sp.) infected through wound under moist condition. Benomyl, iprodione, thiobendazole, and thiophanate-methyl could suppress these fungi. Since disease management in the orchard and after harvest was emphasized to control Phytophthora palmivora, these practices have no effect on these pathogens. This is the reason why durian grower could not control fruit rot of durian diseases. This major finding on postharvest pathogens of durian fruits will be an useful information for disease management. As these pathogens concerned, control of postharvest diseases must be conducted both in the field and after harvest.