วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

ศึกษาความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมต่อการบริจาคอวัยวะ รวมทั้งปัจจัยที่เกี่ยวข้องและความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมการบริจาคอวัยวะของผู้ที่มาบริจาคโลหิต ณ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาดไทย โดยศึกษาในกลุ่มผู้ที่มาบริจาคโลหิต ณ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาดไทย จำนวน 400 คน เก็บข้อมูลโดยให้ผู้ที่บริจาคโลหิตเสร็จเรียบร้อยแล้วตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมต่อการบริจาคอวัยวะ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นให้มีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบความแปรปรวนและความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางประชากรศาสตร์ ของผู้ที่มาบริจาคโลหิต ณ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาดไทยกับความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมต่อการบริจาคอวัยวะด้วยสถิติ ANOVA, t-test และ Pearson product moment correction coefficient ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่มาบริจาคโลหิตส่วนใหญ่ (40%) มีอายุระหว่าง 18-30 ปี (เพศชาย 54.2% เพศหญิง 45.8%) มีการศึกษาระดับปริญญาตรี (50.5%) และบริจาคโลหิตมาแล้ว 1-15 ครั้งมากที่สุด (53.2%) โดยมีคะแนนเฉลี่ยของความรู้ต่อการบริจาคอวัยวะเท่ากับ 6.8 จาก 10 คะแนน คะแนนเฉลี่ยทัศนคติ 79.13 จาก 100 คะแนน และคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรม 6.32 จาก 10 คะแนน ซึ่งคะแนนเฉลี่ยในทุกด้านของผู้ที่ได้แสดงความจำนงบริจาคอวัยวะ มีค่าสูงกว่าผู้ที่ไม่ได้แสดงความจำนงบริจาคอวัยวะ (p<0.001) ยกเว้นด้านความรู้ที่ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ ปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับความรู้ ได้แก่ ระดับการศึกษา (p<0.001) และระยะเวลาที่บริจาคโลหิตระหว่าง 6-10 ปี (p=0.049) ด้านทัศนคติต่อการบริจาคอวัยวะมีความสัมพันธ์แปรผันตามระดับการศึกษาที่สูงขึ้น (p=0.001) ด้านพฤติกรรมต่อการบริจาคอวัยวะมีความสัมพันธ์กับอายุระหว่าง 51-60 ปี (p=0.005) ระยะเวลาที่บริจาคโลหิตมากกว่า 10 ปีขึ้นไป และจำนวนครั้งที่บริจาคโลหิตตั้งแต่ 16 ครั้งขึ้นไป (p<0.001) ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมต่อการบริจาคอวัยวะ พบว่า ความรู้มีความสัมพันธ์กับทัศนคติในระดับน้อย (r-0.122) ส่วนทัศนคติมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมในระดับปานกลางถึงมาก (r=0.413) แต่ความรู้ไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรม ผู้บริจาคโลหิต 91.25% เคยรับทราบเรื่องการบริจาคอวัยวะแต่มีเพียง 26.25% ที่ได้แสดงความจำนงบริจาคอวัยวะไว้ โดยส่วนใหญ่ 70.25% ยังไม่ได้แสดงความจำนงและให้เหตุผลว่าไม่ทราบวิธีการบริจาคอวัยวะมากที่สุด ดังนั้นควรมีการประชาสัมพันธ์เรื่องการบริจาคอวัยวะทางสื่อต่างๆ ให้มากยิ่งขึ้น เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจและเกิดทัศนคติที่ดีในการบริจาคอวัยวะเพื่อนำไปช่วยเหลือชีวิตผู้ป่วยต่อไป