งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงเศรษฐศาสตร์ด้านการผลิตและการตลาดผักปลอดภัยจากสารพิษของจังหวัดสุราษฎร์ธานี มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปในการผลิตและการตลาดผักปลอดภัยจากสารพิษ และต้นทุนการผลิตและการตลาด ตลอดจนแนวทางในการส่งเสริมและพัฒนาการผลิตผักปลอดสารพิษในเชิงการค้า โดยอาศัยการวิเคราะห์เชิงพรรณา การวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนการผลิต ต้นทุนการตลาด วิถีการตลาดและส่วนเหลื่อมการตลาดตลอดจนการวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ จากการศึกษาพบว่า เกษตรกรผู้ผลิตผักปลอดภัยจากสารพิษปลูก ยางพาราเป็นอาชีพหลัก การผลิตผักเป็นเพียงอาชีพเสริมโดยผักที่นิยมปลูกได้แก่ ถั่วฝักยาว แตงค้าง บวบหอม ผักกาดขาว ปลี คะน้า กวางตุ้ง และมะระ ซึ่งจากการคำนวณต้นทุนการผลิตผักทั้ง 7 ชนิด พบว่า ต้นทุนหลักในการผลิต คือ ต้นทุนผันแปร ได้แก่ ต้นทุนแรงงานในครัวเรือน โดยเฉลี่ยผักปลอดภัยจากสารพิษมีต้นทุนเฉลี่ยกิโลกรัมละ 6.26 บาท เกษตรกรมีกำไรจากการผลิตเฉลี่ยกิโลกรัมละ 1.33 บาทผักกาดขาวปลีเป็นผักมีกำไรต่อกิโลกรัมสูงที่สุด คือ กิโลกรัมละ 3.45 บาท ในขณะที่การผลิตกวางตุ้งจะทำให้เกษตรกรขาดทุนกิโลกรัมละ 2.05 บาท ผักปลอดภัยจากสารพิษที่เกษตรกรผลิตได้มากกว่า 98 เปอร์เซ็นต์ถูกขายให้พ่อค้ารวบรวมในรูปและราคาของผักทั่วไป ต้นทุนหลักทางการตลาดคือ น้ำหนักสูญหายของผัก เกษตรกรได้รับส่วนแบ่งประมาณร้อยละ 46 ส่วนเหลื่อมการตลาดคิดเป็นร้อยละ 54 ของราคาขายปลีก ต้นทุนการผลิตต่อกำไรผู้ค้าปลีกและผู้ค้าส่งมีสัดส่วนร้อยละ 26 : 26 : 5 สำหรับผลผลิตส่วนที่เหลือประมาณร้อยละ 2 ขายในลักษณะผักปลอดภัยจากสารพิษ พบว่า มีส่วนเหลื่อมการตลาดประมาณร้อยละ 40 ของราคาขายปลีก แบ่งเป็นต้นทุนการตลาด กำไรผู้ค้าปลีกและกลุ่มในสัดส่วนร้อยละ 18 : 16 : 6 โดยต้นทุนค่าขนส่งเป็นต้นทุนการตลาดที่สูงที่สุด คิดเป็นร้อยละ 41 ของต้นทุนการตลาดทั้งหมด โดยเฉลี่ยเกษตรกรจะได้รับส่วนแบ่งสูงกว่าการขายในรูปผักทั่วไปประมาณ 15% และการค้าผ่านกลุ่มนี้เช่นนี้จะมีส่วนเหลื่อมการตลาดน้อยกว่าค้าผ่านพ่อค้าคนกลาง ปัญหาสำคัญของการผลิตผักปลอดภัยจากสารพิษในเชิงการค้า คือ ปัญหาการตลาด เนื่องจากผลผลิตของเกษตรกรถูกขายไปในตลาดขอผักทั่วไป เนื่องจากไม่มีตลาดจำหน่ายที่ชัดเจน ทำให้ราคาผักที่ได้รับต่ำและไม่แน่นอน ส่วนทางด้านการผลิต ปัญหาหลักคือ ปริมาณการผลิตที่ไม่ต่อเนื่องและไม่สม่ำเสมอ และชนิดผักที่ไม่หลากหลาย แนวทางแก้ไขหลักควรมุ่งที่การส่งเสริมให้เกษตรกรได้มีโอกาสขายผักที่ผลิตได้ในรูปของผักปลอดภัยจากสารพิษ โดยการจัดหาแหล่งจำหน่ายที่ชัดเจน การอบรมความรู้ด้านการตลาดควบคู่ไปกับการผลิตการทำให้องค์กรเกษตรกรมีความเข้มแข็งในการดำเนินกิจกรรมทางการตลาด The purpose of this research was to study the economics of producing and marketing of pesticide-safe vegetables in Suratthani province . The study included descriptive analyses, costs and returns , marketing costs and strategic plan analysis. Methods of data collection were ( 1 ) group interviews of the farmers in Kanjanadit and Donsak districts, ( 2 ) a questionnaire survey of 50 farmers to collect the data on the socioeconomic as well as the production and marketing management aspects, ( 3 ) a survey to collect the data on the costs and returns to farmers and the costs of markets and (4 ) a workshop conducted on the problems and constraints of producing and marketing pesticide-safe vegetables in Suratthani, ( 5 ) a survey of specialists to identify the problems and obtain recommendations. Data analyses were : ( 1 ) descriptive analysis, (2 ) production costs and returns analysis , ( 3 ) break even point technique , ( 4 ) marketing costs and margins analysis and ( 5 ) strategic plan analysis for producing and marketing pesticide-safe vegetables. The results revealed that the major income of farmers surveyed was from rubber. Most farmers grew vegetables as a source of supplementary income. The favorite vegetables grown were yard long beans, cucumbers , luffa , chinese cabbage, chinese kale , mustard leaves and bitter gourd. Non-cash labor cost was the biggest part of the production cost. More than 98% of pesticide-safe vegetables grown by farmers were sold to local traders as ordinary vegetables. Transportation was the main marketing cost. From production aspects , inconstant and inconsistent production quantities, as well as limited type of vegetables sold, were the main problems. In addition , the non-existence of market places for pesticide-safe vegetables in Suratthani , and the unpredictable prices were two major marketing problems. Based on the costs and returns analysis, growing pesticide-safe vegetables in an open field using integrated pest management technique was economically profitable. Marketing was perceived as the main problem. Farmers were to sell pesticide – safe vegetables to local traders at the same low price as the ordinary vegetables. This was because farmers were unable to contact the supermarkets due to the inconsistency of production quantities, and have no specific market for pesticide free vegetables in Suratthani. Increasing farmers ‘ opportunity to market vegetables as pesticide – safe vegetables would be a significant factor to the greater expansion of commercial pesticide – safe vegetables in Suratthani.