การศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาระบบฐานข้อมูลราคาอ้างอิงของยา มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ราคาอ้างอิงของยาและจัดทำหลักเกณฑ์และรูปแบบในการนำเสนอข้อมูล ทำการศึกษาโดยการคัดเลือกรายการยาที่ใช้ในมูลค่ามากรวม 62 รายการจากฐานข้อมูลของศูนย์ข้อมูลข่าวสารด้านยาและเวชภัณฑ์ กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2544 วิเคราะห์ข้อมูลสถิติราคาอ้างอิงของยาโดยใช้ค่าเฉลี่ยราคาปรับน้ำหนักปริมาณจัดซื้อ (WAP) และดัชนีความแตกต่างของราคายา (DPDI) รวมทั้งการประชุมผู้เชี่ยวชาญและผู้ปฏิบัติงานเพื่อสังเคราะห์หลักเกณฑ์และรูปแบบที่เหมาะสมในการนำเสนอข้อมูล ผลการศึกษาแบ่งเป็น 2 ส่วน (1) ในการวิเคราะห์ความเบี่ยนเบนราคาอ้างอิงของยาจากการจัดซื้อพบรายการยาที่มีความเบี่ยงเบนสูง (DPDI>1.2) จากการจัดซื้อรวมระดับจังหวัด 15 รายการ (24%) และจากการจัดซื้อแยกรายโรงพยาบาล 20 รายการ (32%) ผลการศึกษาไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างรายการยาที่มีสัดส่วนมูลค่าการจัดซื้อรวมระดับจังหวัดสูงกับรายการยาที่มีมูลค่าการจัดซื้อสูง (p > 0.05) ค่า WAP และ DPDI สามารถใช้ในการจำแนกกลุ่มยาตามลักษณะการผูกขาดตลาด ประกอบด้วย Monopoly, Oligopoly, Monopoly Dominate, Competition Dominate, และ Perfect Competition (2) หลักเกณฑ์ในการนำเสนอราคาอ้างอิงขึ้นกับวัตถุประสงค์ของการใช้ข้อมูล ผู้ใช้ข้อมูลเห็นว่าราคาอ้างอิงมีประโยชน์มากในการเป็นเครื่องช่วยในการจัดซื้อจัดหายา แต่การใช้ราคาอ้างอิงในการควบคุมกำกับของฝ่ายตรวจสอบด้านการเงินจะมีผลกระทบต่อการส่งรายงานข้อมูลและมีผลตามมาในด้านความถูกต้องของข้อมูล หลักเกณฑ์ในการนำเสนอที่สำคัญ คือ การได้ประโยชน์ของผู้ใช้ข้อมูล ความชัดเจน วิธีได้มาของค่าพารามิเตอร์ที่ถูกต้อง ความยอมรับการนำข้อมูลไปใช้ได้จริง ความต่อเนื่องทั้งในระยะสั้นและระยะยาม รูปแบบการนำเสนอข้อมูลราคาอ้างอิงจากการวิเคราะห์แบบสถิติราย 3 เดือน เหมาะสมและให้ประโยชน์มากกว่าแบบข้อมูลปฐมภูมิ ทั้งนี้การนำเสนอตามระดับการผูกขาดประกอบค่า WAP และ DPDI จะได้กลุ่มยาในการติดตามการจัดซื้อเพื่อช่วยป้องกันการจัดซื้อในราคาสูง เนื่องจากราคาอ้างอิงมาจากราคาจัดซื้อของสถานบริการ มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่สถานบริการทุกแห่งจะต้องรายงานราคาจัดซื้อสู่ศูนย์ข้อมูลฯ ให้ครบถ้วนเพื่อให้ได้ราคาอ้างอิงที่เป็นตัวแทนที่แท้จริง