วัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสารของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 2) เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนในเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสารของครู ปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหาการสอนเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสาร และแนวคิดของครูเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสาร กลุ่มที่ศึกษาในการวิจัยคือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 จำนวน 36 คนที่ได้จากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน และครูระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 และมัธยมศึกษาปีที่ 5ซึ่งเป็นครูที่สอนเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสารจำนวน 6 คน โรงเรียนรัฐบาลขนาดใหญ่ระดับจังหวัดแห่งหนึ่ง สังกัดกรมสามัญศึกษาในจังหวัดฉะเชิงเทรา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์โดยใช้เหตุการณ์สำหรับนักเรียน แบบสัมภาษณ์แบบเป็นทางการสำหรับครู บันทึกคำสัมภาษณ์โดยใช้เครื่องบันทึกเสียง และถอดความคำสัมภาษณ์คำต่อคำแนวคิดที่ศึกษาคือแนวคิดเรื่องสถานะของสาร การเดือด การควบแน่น การระเหย การหลอมเหลวและการระเหิด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และแบ่งกลุ่มแนวคิดของนักเรียนออกเป็นกลุ่มที่มีแนวคิดถูกต้อง กลุ่มที่มีแนวคิดถูกต้องบางส่วน กลุ่มที่มีแนวคิดคลาดเคลื่อนกลุ่มที่มีแนวคิดไม่ถูกต้อง และกลุ่มที่ไม่มีแนวคิด ผลการวิจัยพบว่า 1) มีนักเรียนเพียง 1 ใน 3 ของนักเรียนทั้งหมดมีแนวคิดที่ถูกต้องเรื่องสถานะของสาร และนักเรียนส่วนใหญ่มีแนวคิดเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสารไม่ถูกต้องโดยเฉพาะเรื่องการเดือด นอกจากนั้นนักเรียนที่อยู่ในระดับชั้นที่สูงส่วนใหญ่จะมีแนวคิดเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสารอยู่ในกลุ่มถูกต้องรวมกับถูกต้องบางส่วนมากกว่านักเรียนในระดับชั้นที่ต่ำ 2) ครูส่วนใหญ่รายงานแนวทางในการจัดการเรียนการสอนเป็นไปในแนวทางเดียวกันโดยมีลักษณะที่พยายามให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียนการสอน ส่วนเรื่องปัญหาการเรียนการสอนพบว่าเนื้อหาที่นักเรียนไม่เข้าใจคือเรื่องการดูดและคายพลังงานเมื่อสารเปลี่ยนสถานะความแตกต่างของการเดือดกับการระเหย การคำนวณ และการเปลี่ยนสถานะของสารในระดับอนุภาคและจากการสำรวจแนวคิดของครูพบว่าครูส่วนใหญ่มีแนวคิดเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสารในแนวทางที่ถูกต้อง ส่วนการเปลี่ยนสถานะของสารในระดับอนุภาค พบว่ามีครูประมาณครึ่งหนึ่งของครูทั้งหมดที่อธิบายถูกต้องเกี่ยวกับพลังงานของอนุภาคขณะเกิดการเปลี่ยนสถานะ ซึ่งจากผลการวิจัยที่ได้พบว่าแม้ว่านักเรียนจะผ่านการเรียนการสอนในเรื่องการเปลี่ยนสถานะของสารมาแล้วก็ตามแต่นักเรียนส่วนใหญ่ก็ยังมีแนวคิดที่ไม่ถูกต้อง