การศึกษาความผันแปรตามฤดูกาลของดัชนีพื้นที่เรือนยอด และอัตราการสังเคราะห์แสงของพรรณไม้เด่นในป่าดิบแล้ง และป่าเบญจพรรณ ได้ทำการศึกษาบริเวณสถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช จังหวัดนครราชสีมา และสถานีวิจัยลุ่มน้ำแม่กลอง จังหวัดกาญจนบุรี ตามลำดับโดยการศึกษาดัชนีพื้นที่เรือนยอด ใช้วิธีการถ่ายภาพการปกคลุมของเรือนยอด ในแปลงถาวร100x100 ตารางเมตร ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2546 ถึงพฤษภาคม 2547 และทำการวิเคราะห์ภาพถ่ายโดยใช้โปรแกรม Hemiview 2.1 ผลการศึกษาพบว่าดัชนีพื้นที่เรือนยอดของป่าดิบแล้งมีค่าสูงสุดในเดือนตุลาคม (3.09) และต่ำสุดในเดือน กุมภาพันธ์ (2.50) ค่าความเข้มแสงสัมพัทธ์ของป่าดิบแล้งมีค่าค่อนข้างคงที่ สำหรับป่าเบญจพรรณ พบว่า ดัชนีพื้นที่เรือนยอดมีค่าสูงสุดในเดือนตุลาคม (2.67) และต่ำสุดในเดือนมีนาคม (1.46) โดยความผันแปรของดัชนีพื้นที่เรือนยอด และความเข้มแสงสัมพัทธ์ของป่าเบญจพรรณ มีมากกว่าในป่าดิบแล้ง ตะเคียนหินและแดงซึ่งเป็นพรรณไม้เด่นของป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณ ตามลำดับถูกคัดเลือกเป็นพรรณไม้ตัวแทนในการศึกษาอัตราการสังเคราะห์แสง จากการศึกษาความผันแปรในรอบวันของอัตราการสังเคราะห์แสง พบว่ามีรูปแบบคล้ายคลึงกัน โดยอัตราการสังเคราะห์แสงของทั้งตะเคียนหินและแดงที่วัดในเดือนต่าง ๆ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ(P <0.01) ทั้งนี้อัตราการสังเคราะห์แสงของพรรณไม้ทั้ง 2 ชนิดมีความสัมพันธ์กับการชักนำการเปิดปากใบ ค่าความแตกต่างของความดันไอระหว่างใบและบรรยากาศ ความเข้มแสง และอุณหภูมิใบ การศึกษาความผันแปรตามฤดูกาลของอัตราการสังเคราะห์แสงสุทธิสูงสุดในระดับเรือนยอดของตะเคียนหิน และแดง พบว่าอัตราการสังเคราะห์แสงสูงสุดจะเกิดขึ้นในช่วงเช้าโดยมีค่าเฉลี่ยมากกว่าในช่วงเที่ยงวัน สำหรับแดงนั้นความแตกต่างดังกล่าวมีความเด่นชัดในทั้งสองฤดูกาล ส่วนตะเคียนหินจะเห็นความแตกต่างค่อนข้างชัดเจนเฉพาะในช่วงฤดูแล้ง ข้อมูลต่าง ๆ เกี่ยวกับดัชนีพื้นที่เรือนยอด และอัตราการสังเคราะห์แสง ของป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณที่ได้ครั้งนี้ จะเป็นข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญนำไปสู่การสร้างแบบจำลองในการประมาณค่าการดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และผลผลิตปฐมภูมิสุทธิของป่าทั้งสองชนิดดังกล่าวต่อไป