นักเรียนมัธยมศึกษาอยู่ในช่วงวัยรุ่นซึ่งจัดเป็นวัยวิกฤต จึงควรได้รับความช่วยเหลือจากครูที่ปรึกษา วัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้เพื่อศึกษาวิธีการและปัญหาการปฏิบัติงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของครูที่ปรึกษา ในโรงเรียนมัธยมศึกษาของรัฐ จังหวัดนนทบุรี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 320 คนได้จากการสุ่มแบบสัดส่วนและอย่างง่าย จากครูที่ปรึกษาระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษาของรัฐ จังหวัดนนทบุรี ได้รับแบบสอบถามคืน จำนวน319 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 99.69 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ใช้ค่าร้อยละค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) วิธีการปฏิบัติงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของครูที่ปรึกษาใช้วิธีการสังเกตพฤติกรรมนักเรียน จัดทำระเบียนสะสม ใช้เกณฑ์ของกรมสามัญศึกษาเพื่อคัดกรองนักเรียน จัดให้มีการประชุมผู้ปกครอง ภาคเรียนละ 1 ครั้งและมีการส่งต่อนักเรียนที่ต้องการความช่วยเหลือ 2) ปัญหาการปฏิบัติงานที่พบคือครูที่ปรึกษาไม่สะดวกในการเยี่ยมบ้านนักเรียน ครูที่ปรึกษาดูแลรับผิดชอบจำนวนนักเรียนมากเกินไป ผู้ปกครอง และนักเรียนไม่ให้ความร่วมมือในการส่งต่อ และขาดความต่อเนื่องในการติดตามผล ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัยมีดังนี้ 1) ควรให้การสนับสนุนการไปเยี่ยมบ้านนักเรียนของครูที่ปรึกษาในทุกๆ ด้าน 2) ขอรับการสนับสนุนอัตราครูเพิ่ม 3)จัดกิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน 4) ให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน