งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลต่อความผันแปรของปริมาณและองค์ประกอบนม โดยกำหนดปัจจัยที่ศึกษา 5 ปัจจัยคือ การจัดการด้านอาหาร ระดับสายเลือดโคพันธุ์โฮลสไตน์ฟรีเชียน (>75, 75, 87.5 และ >87.5%)ฤดูกาล (ร้อน ฝน หนาว) จำนวนครั้งการให้นม (1-5 และมากกว่า 5 ครั้ง) และสภาพร่างกาย(ผอม ปานกลางและอ้วน) ทำการเก็บข้อมูลจากโคนม จำนวน 826 ตัว จากฟาร์มโคนมในเขตภาคกลางจำนวน 40 ฟาร์ม โดยแบ่งฟาร์มออกเป็น 2 กลุ่ม ตามการจัดการด้านอาหาร คือการจัดการอาหารได้มาตรฐานและต่ำกว่ามาตรฐาน ตามคำแนะนำของ NRC (1988) ทุก ๆ เดือนเป็นละระเวลา 1 ปี โคที่ได้รับการจัดการอาหารมาตรฐาน ให้ผลผลิตนม (15.70 กก./วัน)สูงกว่า (P<0.01) โคที่มีการจัดการอาหารต่ำกว่ามาตรฐาน (13.99) 2.02 กก./วัน และโคยังให้องค์ประกอบน้ำนมสูงกว่า (P<0.01) โดยมีปริมาณไขมันนม สูงกว่า 0.25%(4.37 เทียบกับ 4.12%) โปรตีนนม สูงกว่า 0.16% (3.43 เทียบกับ 3.27%) แลคโต๊ส สูงกว่า0.07% (4.88 เทียบกับ 4.81%) SNF สูงกว่า 0.23% (8.81 เทียบกับ 8.58%) และ TSสูงกว่า 0.49% (13.19 เทียบกับ 12.70%) ปริมาณน้ำนมเพิ่มขึ้นตามระดับเลือดที่เพิ่มขึ้นแต่องค์ประกอบนมลดต่ำลง อย่างไรก็ตามโคที่ได้รับการจัดการอาหารได้มาตรฐานมีการลดลงน้อยกว่า (P<0.01) โคที่มีการจัดการอาหารต่ำกว่ามาตรฐาน ฤดูฝน โคให้น้ำนมที่มีองค์ประกอบนมสูงกว่า (P<0.01) ฤดูร้อนและฤดูหนาวปริมาณน้ำนมเพิ่มขึ้น (P<0.01)ตามจำนวนครั้งการให้นมที่เพิ่มขึ้น และเพิ่มสูงสุดในครั้งการให้นมที่ 5 โดยมีปริมาณน้ำนมเพิ่มขึ้น 22.27% แต่องค์ประกอบนมลดต่ำลงตามจำนวนครั้งการให้นมที่เพิ่มขึ้นยกเว้นไขมันนม และโคที่มีสภาพร่างกายผอมให้น้ำนมที่มีองค์ประกอบนมต่ำกว่าโคที่มีสภาพร่างกายปานกลางและอ้วน (P<0.01) การจัดการด้านอาหารที่ได้มาตรฐาน นอกจากช่วยเพิ่มผลผลิตนมแล้ว ยังช่วยลดความรุนแรงจากอิทธิพลของปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำการศึกษาส่งผลให้ความผันแปรองค์ประกอบน้ำนมลดน้อยลง