การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษากระบวนการจัดทำแผนและปฏิบัติตามแผนขององค์การบริหารส่วนตำบล และ 2) เพื่อศึกษาความสามารถในการวางแผนและปัจจัยที่ส่งผลต่อความสามารถในการวางแผนขององค์การบริหารส่วนตำบล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยครัวเรือนจำนวน 367 ครัวเรือน และกรรมการบริหารและสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล จำนวน 86 คน ร่วมกับการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ การวิเคราะห์ได้ใช้สถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เส้นทาง จากการวิจัยพบว่า การวางแผนของ อบต. ประกอบด้วยการจัดทำแผน การนำแผนไปปฏิบัติและการติดตามประเมินผล ตามลำดับ โดยมีประชาคมเข้ามามีส่วนร่วมในแต่ละขั้นตอน จากการศึกษาแผนพัฒนาพบว่า 1) แผนพัฒนาประจำปีมีความสอดคล้องกับพื้นที่ปัญหา ร้อยละ 44.94โดย อบต. ได้ให้ความสำคัญสูงกับโครงการด้านโครงสร้างพื้นฐานและพัฒนาแหล่งน้ำ,2) แผนพัฒนาระดับต่าง ๆ มีความสอดคล้องของโครงการอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง และ 3) โครงการในแผนพัฒนาตำบลประจำปี 2545 ร้อยละ 65.91 บรรจุไว้เพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากหน่วยงานภายนอก ส่วนโครงการที่ อบต. จะดำเนินการเองได้นำไปสู่การปฏิบัติได้ร้อยละ 20.8 ในการศึกษาระดับความสามารถในการวางแผนของ อบต. พบว่า อบต. ส่วนใหญ่มีความสามารถในการวางแผนอยู่ในระดับปานกลาง และผลจากการวิเคราะห์เส้นทางพบว่าความมีอิสระในการแสดงความคิดเห็นในที่ประชุมส่งผลต่อระดับความสามารถในการวางแผนพัฒนาตำบลของอบต. สูงที่สุด รองลงมา คือ ความรู้ความเข้าใจในการวางแผนพัฒนาตำบลของกรรมการบริหารและสมาชิกสภา อบต. ความตระหนักในความสำคัญของการวางแผนพัฒนาของกรรมการบริหารและสมาชิกสภา อบต. และ ระดับรายได้ของ อบต. ตามลำดับ ผลจากการวิจัยนำมาสู่ข้อเสนอแนะโดยสรุปคือ อบต. ควรให้ความสำคัญมากขึ้นกับการวางแผนให้สอดคล้องกับสภาพปัญหาในพื้นที่ และการคำนึงถึงความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติรวมทั้งให้ความสนใจในการเพิ่มขีดความสามารถในการวางแผน ด้วยการส่งเสริมการแสดงความคิดเห็นอย่างมีอิสระ เสริมสร้างความรู้ในการวางแผน และสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการวางแผน เพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารการพัฒนาท้องถิ่นให้สอดคล้องกับบทบาทภารกิจ และงบประมาณที่จะเพิ่มขึ้นตามกฎหมาย