วิทยานิพนธ์ฉบับนี้เป็นการศึกษาการดำเนินนโยบายป้องกันค่าเงินบาทที่ประสบกับ ความล้มเหลวจนในที่สุดประเทศไทยต้องตัดสินใจยกเลิกระบบอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราของ ประเทศที่ใช้มาเป็นเวลานานถึง 13 ปี และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยต้องประสบกับ ภาวะวิกฤตเศรษฐกิจอันนำไปสู่การพึ่งพิงเงินกู้ต่างประเทศจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ มาเป็นทุนสำรองทางการเงินระหว่างประเทศ โดยในเนื้อหาของวิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งเน้นไปที่ การศึกษาลักษณะพฤติกรรมการตัดสินใจของฝ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในการดำเนินนโยบายพร้อมทั้ง ทำการค้นหาสาเหตุของความล้มเหลวในการดำเนินนโยบายอย่างเป็นระบบตั้งแต่ระดับตัวบุคคล ที่เกี่ยวข้องไปจนถึงโครงสร้างความสัมพันธ์ในการกำหนดนโยบายและวัฒนธรรมเชิงสถาบัน ที่กำกับการตัดสินใจมากกว่าที่จะมุ่งศึกษาเพียงการตัดสินใจในเชิงตัวบุคคลของผู้กำหนดนโยบาย สำหรับวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ใช้วิธีการศึกษาเปรียบเทียบอย่างเป็นระบบทั้งในระดับ มหภาคและจุลภาคของการดำเนินนโยบาย โดยการศึกษาวิจัยได้ข้อสรุปตรงกับสมมติฐาน ที่ตั้งไว้ที่ว่าโครงสร้างความสัมพันธ์ภายในองค์กรรัฐที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินนโยบายป้องกัน ค่าเงินบาท คือ ธนาคารแห่งประเทศไทย กระทรวงการคลัง รัฐบาล และภาคสังคมนั้นเป็นตัวจำกัด การดำเนินนโยบายการบริหารทุนสำรองเงินตราระหว่างประเทศในช่วงวิกฤตการโจมตีค่าเงินบาท โดยโครงสร้างเหล่านี้ได้เข้าไปมีอิทธิพลในกระบวนการกำหนดนโยบายซึ่งมีระเบียบธรรมเนียม ปฏิบัติต่างๆ รวมไปถึงความเป็นนโยบายลับเฉพาะเป็นตัวกำหนดลักษณะการกำหนดนโยบาย อีกชั้นหนึ่ง ตลอดจนการศึกษาวิจัยพบว่าปัจจัยทางการเมืองเป็นปัจจัยสำคัญสูงสุดที่ทำให้เกิด ความล้มเหลวในการดำเนินนโยบายในที่สุด ยิ่งไปกว่านั้นการดำเนินนโยบายป้องกันค่าเงินบาทในช่วงนี้ได้ส่งผลโดยตรงต่อการ ปรับเปลี่ยนระบบอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงในทาง โครงสร้างของกระบวนการกำหนดนโยบายทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราของทาง ธนาคารแห่งประเทศไทย ภายใต้การศึกษานี้ได้ใช้กรอบทฤษฎีระบบ (System Theory) เป็นกรอบการวิเคราะห์ ที่ช่วยจัดหมวดหมู่ของการศึกษาอย่างเป็นระบบเพื่อนำไปสู่การประเมินลักษณะการตัดสินใจว่า มีลักษณะเป็นเหตุเป็นผล (Rationality) และมีลักษณะการตัดสินใจอันเนื่องมาจากการเมือง ภายในระบบราชการ (Bureacratic Politics) อย่างไรประกอบกับกรอบการวิเคราะห์เชิง สถาบัน (Institutional Approach) เพื่อช่วยเป็นเครื่องมือในค้นหาสาเหตุความล้มเหลวที่ เกิดขึ้นอันสืบเนื่องจากความเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมภายในโครงสร้างภายในของการตัดสินใจ (Black Box) นอกจากนั้นแล้วในการศึกษาของวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้ทำการเปรียบเทียบการดำเนิน นโยบายป้องกันค่าเงินบาทในช่วงรัฐบาลชวน และรัฐบาลบรรหาร ซึ่งเป็นช่วงที่การดำเนิน นโยบายป้องกันค่าเงินบาทประสบความสำเร็จ ทั้งนี้เพื่อก่อให้เกิดความเข้าใจอย่างชัดเจนว่า ลักษณะของปัจจัยนำเข้าที่แตกต่าง และโครงสร้างในกระบวนการกำหนดนโยบายที่ยังไม่แตกแยก มากเท่ากับช่วงรัฐบาลพลเอกชวลิตจึงทำให้การดำเนินนโยบายป้องกันค่าเงินบาทในอดีตประสบ ความสำเร็จเช่นเดียวกับการดำเนินนโยบายแก้ไขปัญหาวิกฤตทุนสำรองในช่วง พ.ศ.2523-2527 ในส่วนท้ายของการศึกษายังได้ทำการศึกษารูปแบบความสัมพันธ์เชิงอำนาจทางสังคม ของกระบวนการกำหนดนโยบายป้องกันค่าเงินบาท ซึ่งได้ข้อสรุปว่าการดำเนินนโยบายป้องกัน ค่าเงินบาทนั้นมีลักษณะเป็นภาคีรัฐ-สังคม (Coporatism) เช่นเดียวกับการกำหนดนโยบาย เศรษฐกิจด้านอื่นๆ เช่นเดียวกับที่ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ได้ทำการศึกษาไว้ แม้ว่าลักษณะของ นโยบายจะมีความแตกต่างตรงที่ความเป็นนโยบายลับเฉพาะ แต่การตัดสินใจก็เป็นไปเพื่อตอบ สนองต่อความเป็นไปในภาคธุรกิจการเงินเป็นหลักสำคัญ ทั้งนี้เพราะภาคธุรกิจการเงินนั้นได้กลาย เป็นภาคที่มีความเข้มแข็งและเป็นตัวหลักในการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจไทย และด้วยรูปแบบ ความสัมพันธ์เช่นนี้นับเป็นมูลเหตุพื้นฐานหลักของภาครัฐโดยธนาคารแห่งประเทศไทย กระทรวง การคลัง และรัฐบาลไม่ได้มีการเปิดกว้างให้ภาคเอกชนซึ่งเป็นตัวหลักในระบบเข้ามามีส่วนร่วม ในการกำหนดนโยบายบริหารอัตราแลกเปลี่ยนและทุนสำรองระหว่างประเทศ จึงมีส่วนสำคัญส่วนหนึ่ง ที่ทำให้การกำหนดนโยบายเกิดการผิดพลาด ยิ่งไปกว่านั้นเพื่อก่อให้ประโยชน์ต่อสาธารณะชนวงกว้าง ผู้ศึกษาจึงได้นำเสนอแนวทาง การปรับปรุงรูปแบบกระบวนการตัดสินใจในการกำหนดนโยบายบริหารค่าเงินบาท โดยมุ่งเน้น ไปที่การเปิดกว้างให้ทุกส่วนในสังคมได้เข้าไปมีส่วนร่วม อันเป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยเสริม ประสิทธิภาพในการกำหนดนโยบายได้มากกว่าที่จะอยู่ในวงจำกัดอย่างที่ผ่านมา