วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะทำการศึกษาถึงปัจจัยต่างๆ ที่คาดว่าจะมีอิทธิพล ต่อความสำเร็จหรือคุณภาพของบัณฑิตที่จบการศึกษาจากสถาบันอุดมศึกษา รวมทั้งการพิจารณา ถึงองค์ประกอบต่างๆ ที่นำมาใช้ในการคัดเลือกบุคคลเข้าศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัยระบบใหม่ ว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ ไม่ว่าจะเป็นระดับผลการเรียนเฉลี่ยในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และ คะแนนสอบคัดเลือก ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาเป็นข้อมูลทุติยภูมิซึ่งเก็บรวบรวมโดยสำนักทะเบียนและประมวลผล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยเป็นข้อมูลของนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในทุกคณะวิชา ที่ผ่านการสอบคัดเลือกเข้าศึกษาในปีการศึกษา 2537 และจบการศึกษาภายในระยะเวลาที่กำหนด ตามหลักสูตรของแต่ละคณะวิชา คือ ปีการศึกษา 2540 ในการศึกษาครั้งนี้เป็นการนำเสนอวิธีการศึกษาแบบใหม่ในการศึกษาเกี่ยวกับความ สัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ ที่มีต่อความสำเร็จทางการศึกษาในระดับปริญญาตรี โดยใช้แบบ จำลองโพรบิต (Probit) ซึ่งเป็นแบบจำลองหนึ่งที่ใช้ในการศึกษาในกรณีที่ตัวแปรตามในแบบ จำลองของการศึกษาเป็นตัวแปรเชิงคุณภาพ (Qualitative Variable) ผลการศึกษาพบว่า สำหรับนักศึกษาโดยรวมแล้ว ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จทางการศึกษา ได้แก่ เพศ การสอบเทียบ จังหวัดที่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ระดับการศึกษา ของผู้ปกครอง จำนวนพี่น้องในครอบครัว เกรดเฉลี่ยสะสมตลอดหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย และคะแนนสอบคัดเลือก อย่างไรก็ตาม สำหรับกลุ่มตัวอย่างนักศึกษารายคณะวิชา พบว่าผลการ ศึกษาในแต่ละปัจจัยไม่ค่อยสอดคล้องกันในแต่ละคณะวิชา ยกเว้นปัจจัยทางด้านการสอบเทียบ ซึ่งพบว่าทั้งในกลุ่มนักศึกษารวมและกลุ่มนักศึกษาในแต่ละคณะวิชานั้น นักศึกษาที่ผ่านการสอบ เทียบเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยจะมีความน่าจะเป็นที่จะประสบความสำเร็จทางการศึกษาสูงกว่า นักศึกษาที่ไม่ได้สอบเทียบ สำหรับปัจจัยอื่นๆ นั้น อาจมีความสัมพันธ์ในเชิงบวกในบางคณะ และมี ความสัมพันธ์ในเชิงลบในบางคณะ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จทางการศึกษาจะแตก ต่างกันไปในแต่ละคณะวิชา ดังนั้นจากผลการศึกษาพบการนำระดับผลการเรียนเฉลี่ยสะสมตลอดหลักสูตรมัธยมศึกษา ตอนปลายมาเป็นอีกองค์ประกอบหนึ่งในการคัดเลือกบุคคลเข้าศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัย จึงมีความเหมาะสม เนื่องจากเป็นปัจจัยหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงระดับความสามารถและคุณภาพ ของนักศึกษาที่ผ่านการสอบคัดเลือกและมีอิทธิพลต่อคุณภาพของบัณฑิตที่จบการศึกษา และอาจ จะต้องมีการเพิ่มน้ำหนักให้กับองค์ประกอบส่วนนี้ในอนาคต นอกจากนี้ในกรณีที่อาจจะมีการรับนักศึกษาโดยตรงของแต่ละคณะวิชาต่อไป ปัจจัยสำคัญ ที่ควรมีการพิจารณาถึง นอกจากเกรดเฉลี่ยสะสมระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และคะแนนสอบ คัดเลือกแล้ว ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่แต่ละคณะควรนำมาพิจารณาร่วมด้วย เนื่องจากในแต่ละคณะ วิชามีปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จทางการศึกษาของนักศึกษาแตกต่างกันไป แสดงให้ เห็นว่าแต่ละคณะมีลักษณะพิเศษที่แตกต่างกัน และนักศึกษาในแต่ละคณะก็มีลักษณะแตกต่างกันด้วย