กรุงเทพมหานครเป็นเมืองที่มีลักษณะพิเศษเป็นทั้งเมืองหลวงของประเทศไทย และ เป็นที่ตั้งของหน่วยงานกลางของประเทศ ปัจจุบันกรุงเทพมหานครมีลักษณะเป็นหน่วยการ ปกครองท้องถิ่นที่มีลักษณะแตกต่างจากหน่วยการปกครองท้องถิ่นอื่นๆ ของประเทศ กล่าวคือ ทั้งฝ่ายบริหารหรือผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และฝ่ายนิติบัญญัติหรือสภากรุงเทพมหานคร ต่างมาจากการเลือกตั้งของประชาชน จึงอาจกล่าวได้ว่ากรุงเทพมหานครมีรูปแบบการปกครอง ที่เป็นอิสระมากกว่าหน่วยการปกครองท้องถิ่นอื่นในประเทศไทย การศึกษาเรื่อง การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายของกรุงเทพมหานครและการตอบสนอง ต่อความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อจะศึกษาการใช้จ่ายตามลักษณะ งานของกรุงเทพมหานคร 6 ด้าน คือ การโยธาและระบบจราจร การบริหารทั่วไป การระบายและ บำบัดน้ำเสีย การรักษาความสะอาดและเป็นระเบียบเรียบร้อย การสาธารณสุข และการศึกษา เพื่อ จะทดสอบถึงการจัดสรรงบประมาณดังกล่าวว่ามีความเหมาะสมและสามารถตอบสนองต่อตัวแปร ต่างๆ ที่ใช้เป็นตัวแทนของความต้องการของท้องถิ่นได้มากน้อยเพียงไร ทั้งนี้เนื่องจากในแต่ละปี กรุงเทพมหานครมีงบประมาณรายจ่ายจำนวนสูงมาก และลักษณะที่เป็นเมืองใหญ่มีประชากรมาก และหนาแน่น ย่อมมีปัญหาและความต้องการงบประมาณซึ่งแตกต่างจากหน่วยการปกครองท้องถิ่น อื่นของประเทศ ทฤษฎีการเลือกสาธารณะ (Public choice) ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการศึกษา เนื่องจากเป็นทฤษฎีที่กล่าวถึงการจัดสรรสินค้าของรัฐ ซึ่งประชาชนในท้องถิ่นมักจะไม่แสดงความ ต้องการที่แท้จริงที่จะต้องสินค้าเนื่องจากเกรงว่าจะต้องเสียต้นทุนค่าบริโภคสินค้านั้น การ เลือกตั้งในทางรัฐศาสตร์จึงถูกนำมาใช้ประกอบการศึกษาทางเศรษฐศาสตร์ เนื่องจากการเลือกตั้ง ตัวแทนของประชาชนเป็นทางออกที่ทำให้ประชาชนแสดงความต้องการการจัดสรรสินค้าของรัฐบาล ผ่านตัวแทนที่ตนเลือกเข้ามาในสภา ซึ่งกรุงเทพมหานครมีความเหมาะสมยิ่งที่จะนำมาทดสอบกับ ทฤษฎีนี้เนื่องจากทั้งผู้บริหารและสภากรุงเทพมหานครต่างมาจากเสียงของประชาชนอย่างแท้จริง วิธีการศึกษาแบบ system seemingly unrelated regression ถูกนำมาใช้ประกอบกับ การปรับข้อมูลให้ข้อมูลเป็นการรวมกันของภาคตัดขวางและข้อมูลอนุกรมเวลา (pooled cross section and time series data) เพื่อให้การทดสอบได้ผลการศึกษาที่ชัดเจนมากขึ้น เนื่องจาก system seemingly unrelated regression เป็นการสร้างระบบสมการงบประมาณทั้งหมดให้ สัมพันธ์กันซึ่งสามารถแสดงให้เห็นถึงการแบ่งสรรกันของงบประมาณในแต่ละด้านภายใต้ข้อจำกัดของ งบประมาณสมดุลของกรุงเทพมหานคร ผลการศึกษาพบว่าตัวแปรที่มีอิทธิพลต่องบประมาณรายจ่ายของกรุงเทพมหานครมากที่สุด คืองบประมาณรายจ่ายประเภทต่างๆ ในปีก่อน จากการศึกษาโครงสร้างของงบประมาณ พบว่า ลักษณะของงบประมาณมีสัดส่วนงบประมาณรายจ่ายด้านการดำเนินการในสัดส่วนที่สูง โครงสร้าง ของงบประมาณไม่มีการเปลี่ยนแปลงมากนักตลอดระยะเวลาที่ทำการศึกษา และเงื่อนไขของการ จัดทำงบประมาณของกรุงเทพมหานครที่ห้ามมิให้ตั้งงบประมาณมากกว่ารายรับ ทำให้ลักษณะ ของงบประมาณยังคงผูกพันกับงบปีก่อนอยู่มาก สำหรับเงินอุดหนุนก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่มี อิทธิพลต่องบประมาณของกรุงเทพมหานคร โดยเฉพาะงบประมาณรายจ่ายด้านการศึกษา ทั้งนี้ เนื่องจากรัฐบาลมีนโยบายเน้นการจัดการศึกษาในระดับประถมในทุกภาค อย่างไรก็ตามผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่ากรุงเทพมหานครมีแนวโน้มที่จะจัดสรรงบประมาณ ตอบสนองต่อขนาดของประชากรและความหนาแน่นของประชากร โดยที่งบประมาณรายจ่ายด้านการ โยธาจะเน้นหนักไปที่เขตรอบนอกที่มีประชากรมากแต่เบาบาง เนื่องจากเป็นเขตที่ยังมีการขยาย ของตัวเมืองสูง และเป็นเขตที่ติดต่อกับภาคอื่นๆ ของประเทศ สำหรับอิทธิพลของตัวแทนของประชาชนในการจัดสรรงบประมาณนั้น พบว่าสมาชิก สภากรุงเทพมหานครมีแนวโน้มที่จะกระตุ้นให้งบประมาณด้านการระบายและบำบัดน้ำเสีย และ การศึกษาเพิ่มขึ้นมากกว่างบประมาณด้านอื่น ทั้งนี้เนื่องจากปัญหาด้านน้ำท่วมและปัญหาด้าน การระบายน้ำเป็นปัญหาเรื้อรังกรุงเทพมหานครมาเป็นเวลานาน นอกจากนั้นการศึกษาเป็น งบประมาณที่ฐานเสียงหรือประชาชนในพื้นที่เห็นได้ชัดเจน ทำให้มีโอกาสที่จะได้รับเลือกตั้ง อีกครั้ง สำหรับการศึกษาในกรณีที่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครมาจากพรรคเดียวกับผู้ว่านั้น ให้ผลการศึกษาที่ไม่ชัดเจนนักในเรื่องการกำหนดงบประมาณ ทั้งนี้อาจเป็นไปได้ว่าปัจจุบัน กรุงเทพมหานครมีผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครที่มาจากการเลือกตั้งเพียง 2 พรรค ทำให้ผล การศึกษาไม่ชัดเจน แต่จากการสัมภาษณ์พบว่าการที่มีพรรคการเมืองเป็นพรรคเดียวกับผู้ว่า ก็มีส่วนช่วยให้ร่างงบประมาณผ่านได้ง่ายขึ้นพอสมควร โดยสรุปแล้วอาจกล่าวได้ว่าการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายของกรุงเทพมหานครนั้น ยังไม่ตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนได้มากเท่าที่ควร เนื่องจากการจัดสรรงบประมาณ ยังอ้างอิงกับงบประมาณในปีก่อนในระดับที่สูง ปัจจัยต่างๆ ที่แทนความต้องการของท้องถิ่น ให้ความสัมพันธ์กับงบประมาณรายจ่ายไม่ดีนัก ยกเว้นปัจจัยด้านขนาดประชากรและความหนาแน่น ของประชากร