วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ มุ่งศึกษาเรื่องบันทึกเรื่องผู้หญิงในประวัติศาสตร์ นิพนธ์ไทยซึ่งแบ่งได้เป็น 2 ลักษณะคือ ประวัติศาสตร์นิพนธ์ไทยแบบจารีตเดิมคือ จารึก ตำนาน และพระราชพงศาวดาร และประวัติศาสตร์นิพนธ์ไทยสมัยใหม่ ซึ่งเป็นจารีตการเขียน ประวัติศาสตร์ที่ได้รับอิทธิพลการเขียนจากโลกตะวันตก ดังที่ปรากฏอยู่ในการเขียน ประวัติศาสตร์ปัจจุบัน จากการศึกษาพบว่าการบันทึกเรื่องผู้หญิงในประวัติศาสตร์นิพนธ์แบบจารีตเดิม คือ จารึก ตำนานและพระราชพงศาวดาร มีหลากหลายเรื่องราวและบทบาท กล่าวคือในจารีตจะบันทึก เรื่องของผู้หญิงระดับผู้ปกครอง ที่มีบทบาทเกี่ยวข้องกับศาสนามากที่สุด ในฐานะผู้นำในการ ประกอบบุญในพิธีกรรมต่าง ๆ ในตำนานจะบันทึกเรื่องของผู้หญิงระดับผู้ปกครองที่มีบทบาท การเมืองและศาสนา โดยบทบาททางการเมืองโดยตรงก็คือ การมีส่วนร่วมในการบริหารราชการ บทบาทโดยอ้อมก็คือ การมีส่วนสร้างสัมพันธ์ทางเครือญาติ ส่วนบทบาททางศาสนาก็ยังเป็นเรื่อง การทำบุญในรูปแบบต่าง ๆ สำหรับในพระราชพงศาวดารทั้งของกรุงศรีอยุธยาและรัตนโกสินทร์ จะบันทึกเรื่องของผู้หญิงที่เกี่ยวข้องกับทางการเมืองมากที่สุด ทั้งบทบาทด้านการบริหาร ราชการ การมีส่วนสร้างสัมพันธ์ทางเครือญาติ ในกลุ่มผู้ปกครองด้วยกันและกับผู้ปกครอง ต่างเมือง ต่างวงศ์และการมีบทบาทในราชการสงคราม ซึ่งมีบันทึกเกี่ยวข้องกับสมเด็จ พระสุริโยทัย ท้าวเทพสตรี ท้าวศรีสุนทร และท้าวสุรนารี นอกจากนี้แล้ว ในประวัติศาสตร์ นิพนธ์ไทยแบบจารีตทั้งหมด ยังบันทึกถึงบทบาทของผู้หญิง ทางด้านเศรษฐกิจ ขนบธรรมเนียม ประเพณี พระราชพิธี และบทบาทด้านความเป็นเพศหญิงไว้ด้วย ส่วนบันทึกเรื่องผู้หญิงในประวัติศาสตร์นิพนธ์ไทยสมัยใหม่ จะแปรเปลี่ยนไปจากเดิม โดยให้ความสำคัญในการบันทึกเฉพาะบทบาทของผู้หญิงในด้านการสงคราม ในขณะที่บทบาทด้าน อื่นลดความสำคัญลงไป และเป็นผู้หญิงที่มีเค้าเรื่องจากพระราชพงศาวดาร นั่นก็คือบทบาท ในด้านการสงครามของผู้หญิงทั้ง 4 ท่าน ดังที่กล่าวมาแล้ว จะได้รับการบันทึกและถ่ายทอด มาในประวัติศาสตร์นิพนธ์ไทยมาอย่างต่อเนื่อง รวมไปถึงในแบบเรียนวิชาประวัติศาสตร์ ก็ได้บรรจุเรื่องราวเหล่านี้เพื่อให้เยาวชนได้ศึกษา ในประวัติศาสตร์นิพนธ์สมัยใหม่ยังได้ ยกย่องผู้หญิงทั้ง 4 ท่านเป็น วีรสตรี อันเป็นที่มาของการสร้างอนุสาวรีย์ของผู้หญิง ทั้ง 4 ท่าน ดังที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน