การศึกษาเรื่อง การให้บริการแก่ผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ของนักสังคม สงเคราะห์ ศึกษากรณีบริการสาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความรู้เรื่องโรคเอดส์ ทัศนคติต่อผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ ลักษณะการ ให้บริการและปัญหาในการให้บริการแก่ผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ของนักสังคมสงเคราะห์ เพื่อเป็นฐานข้อมูลสำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ในการพิจารณาปรับปรุง พัฒนา หรือกำหนดแนวทางการจัดบริการแก่ผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ของนักสังคมสงเคราะห์ ศูนย์บริการสาธารณสุข ให้ชัดเจนและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น เพื่อรองรับปัญหาจำนวนผู้ ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ที่จะมีเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ โดยการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษา เชิงสำรวจ ด้วยการใช้แบบสอบถามที่ครอบคลุมเนื้อหาประเด็นต่าง ๆ ที่ต้องการศึกษา ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้คือ นักสังคมสงเคราะห์ศูนย์บริการสาธารณสุข นักสังคม สงเคราะห์คลินิกยาเสพติด และนักสังคมสงเคราะห์คลินิกสุขภาพจิต ที่ปฏิบัติงาน ณ ศูนย์ บริการสาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร ทั้ง 60 แห่ง จำนวนทั้งสิ้น 91 ราย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต ค่าฐานนิยม และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า นักสังคมสงเคราะห์ส่วนใหญ่ร้อยละ 89.0 เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 31-40 ปี ปฏิบัติงานในตำแหน่งนักสังคมสงเคราะห์มาเป็นระยะ เวลาโดยเฉลี่ย 14 ปี โดยส่วนใหญ่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาสังคมศาสตร์ สำหรับประสบการณ์ในการปฏิบัติงานเกี่ยวกับโรคเอดส์พบว่า นักสังคมสงเคราะห์ส่วนใหญ่ เคยเข้าร่วมประชุม ฝึกอบรม สัมมนาและศึกษาดูงานเกี่ยวกับโรคเอดน์โดยเฉลี่ย 1.8 ครั้ง เคยเข้ารับการฝึกอบรมการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับโรคเอดส์โดยเฉลี่ย 1.3 ครั้ง และ ส่วนใหญ่ร้อยละ 97.8 เคยให้บริการแก่ผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ สำหรับผลการศึกษา ความรู้เรื่องโรคเอดส์ และทัศนคติต่อผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ พบว่า นักสังคม สงเคราะห์มีความรู้เรื่องโรคเอดส์ในภาพรวมอยู่ในระดับดี แต่ยังคงมีความรู้และความ เข้าใจไม่ถูกต้องในบางประเด็น โดยเฉพาะประเด็นด้านความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับโรคเอดส์ และด้านลักษณะอาการของโรคเอดส์ ส่วนทัศนคติต่อผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์นั้นพบว่า นักสังคมสงเคราะห์จำเป็นต้องได้รับการพัฒนาความรู้เรื่องโรคเอดส์เพิ่มขึ้น เพื่อก่อ ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทัศนคติและการให้บริการที่ดีขึ้น และผลการศึกษาลักษณะบริการและ ปัญหาในการให้บริการแก่ผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์ พบว่าลักษณะบริการที่นักสังคม สงเคราะห์ดำเนินงานอยู่ประกอบด้วย การให้คำปรึกษา การให้ความรู้และคำแนะนำ การให้ ความช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจและสังคม และการประสานงานและการส่งต่อ ในการให้บริการ ของนักสังคมสงเคราะห์ต้องประสบกับปัญหาต่าง ๆ อาทิ การให้คำปรึกษา พบว่า นักสังคมสงเคราะห์ขาดความรู้ เทคนิค และทักษะในการให้คำปรึกษา และสถานที่ไม่เหมาะสม การให้ความรู้และคำแนะนำ พบว่า นักสังคมสงเคราะห์จะให้บริการเป็นรายบุคคลมากกว่า กลุ่มและชุมชน โดยมีปัญหาในการดำเนินงาน คือ การขาดข่าวสารข้อมูลและทรัพยากร สำหรับ การประสานงานและการส่งต่อ พบว่า นักสังคมสงเคราะห์ยังให้บริการค่อนข้างน้อย เนื่องจาก ปัญหาการไม่ได้รับความร่วมมือในการส่งต่อ และการขาดการประสานงานที่ดีระหว่างหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง ข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งนี้ ผู้ศึกษามีข้อเสนอแนะ คือ 1. ด้านการบริหารจัดการศูนย์เอดส์กรุงเทพมหานคร และกองควบคุมโรคเอดส์ สำนักอนามัย ควรพัฒนาแนวคิดใหม่ และจัดให้มีการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานตามนโยบายและแผนป้องกันและแก้ไขปัญหา เอดส์กรุงเทพมหานคร (พ.ศ. 2540-2544) อย่างต่อเนื่องและจริงจัง รวมทั้งให้การสนับสนุน ทรัพยากรในการปฏิบัติงานอย่างเพียงพอ และควรกำหนดบทบาทหน้าที่ของบุคลากรอย่างชัดเจน 2. ด้านวิชาการกองควบคุมโรคเอดส์ สำนักอนามัย และฝ่ายสงเคราะห์ทางสาธารณสุข กองส่งเสริม สาธารณสุข ควรจัดการฝึกอบรมด้านความรู้ เทคนิค และทักษะในการปฏิบัติงานเกี่ยวกับปัญหา โรคเอดส์ และให้การนิเทศงานแก่นักสังคมสงเคราะห์ทุกคนอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ นักนังคมสงเคราะห์เองยังควรเป็นผู้แสวงหาความรู้ใหม่ ๆ ในการปฏิบัติงานตลอดเวลาเพื่อ เพิ่มศักยภาพในการให้บริการ 3. ด้านการบริการ- ศูนย์เอดส์กรุงเทพมหานคร ควรสร้างเครือข่ายและกำหนดแนวทางในการปฏิบัติงาน กับผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยโรคเอดส์อย่างเป็นรูปธรรม- ศูนย์บริการสาธารณสุข สำนักอนามัย ควรจัดเตรียมสถานที่ให้คำปรึกษาที่ เหมาะสม- นักสังคมสงเคราะห์ควรปรับปรุงรูปแบบการให้บริการที่เน้นการมีส่วนร่วมของ องค์กรประชาชนและชุมชน