การศึกษาเรื่อง การพิจารณาคดีอาญาด้วยความรวดเร็ว และเป็นธรรม นี้มีความมุ่งหมายที่จะศึกษาว่า การคุ้มครอง สิทธิเสรีภาพของบุคคลในการพิจารณาคดีอาญา เป็นสิ่งที่สำคัญ อย่างยิ่งในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา เพื่อรับรองหลักสากล ที่ว่า ความยุติธรรมเป็นสิ่งที่ไม่อาจจะปฏิเสธหรือผัด ผ่อนได้ และความยุติธรรมที่ล่าช้า คือ การปฏิเสธความ ยุติธรรม ทั้งนี้เพราะผลกระทบของคดีอาญานั้นส่งผลต่อสิทธิ เสรีภาพของจำเลยโดยตรง ตลอดจนบุคคลที่เกี่ยวข้อง หากการพิจารณาคดีอาญาล่าช้าจะทำให้สังคมเสียประโยชน์ และทำให้จำเลยอยู่ในสภาพเลวร้ายตลอดการพิจารณาคดี เช่น บางคดีใช้เวลาพิจารณาเกือบ 2 ปี ทำให้จำเลยสูญเสีย เสรีภาพ เนื่องจากถูกขังอยู่ระหว่างการพิจารณาคดี ความ ทรงจำของพยาน ก็ค่อย ๆ ลืมเลือนไปและพยานหลักฐานต่าง ๆ อาจสูญหายไปได้ ในทางปฏิบัติของกระบวนการยุติธรรมทางอาญาของไทย ทางตำรวจพยายามที่จะจับกุมผู้กระทำผิดให้เร็วที่สุดโดย มิได้คำนึงถึงพยานหลักฐานอย่างเพียงพอ ทั้งนี้ในชั้นก่อน พิจารณาคดีนั้น ตำรวจและอัยการสามารถลดจำนวนคดีที่จะ ขึ้นสู่ศาลพิจารณาได้โดยการกลั่นกรองคดีอาญาที่ไม่สำคัญ ออกไป เช่น การไกล่เกลี่ยคู่กรณี หรือการชะลอการฟ้อง แต่ปรากฏว่ามิได้มีการกระทำดังกล่าว เพื่อช่วยลดจำนวนคดี ที่ต้องขึ้นสู่ศาลแต่อย่างใด ดังนั้น เมื่อคดีขึ้นสู่การ พิจารณาของศาลเป็นจำนวนมากเมื่อเทียบกับจำนวนผู้พิพากษา ที่พิจารณาคดี จึงทำให้การพิจารณาพิพากษาคดีอาญาเป็นไป อย่างล่าช้า ไม่ทันสนองต่อความรู้สึกของประชาชนที่ต้องการ ให้ผู้กระทำความผิดได้รับการลงโทษอย่างรวดเร็ว ซึ่งในบาง คดีก็ก่อให้เกิดผดลร้ายแก่จำเลยอย่างมาก เช่น คดีเชอรี่ แอนดันแคน ใช้ระยะเวลาในการพิจารณาคดีเป็นเวลานานและ ในที่สุดศาลก็พิพากษายกฟ้อง โดยจำเลยต้องถูกคุมขังตั้งแต่ ชั้นตำรวจจนถึงชั้นศาล แม้ว่ารัฐธรรมนูญของไทยจะได้มีการบัญญัติรับรอง สิทธิในการพิจารณาคดีอาญาด้วยความรวดเร็วและเป็นธรรม ไว้โดยชัดแจ้ง แต่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ก็มีบทบัญญัติของกฎหมายที่ให้ศาลอนุญาตให้เลื่อนคดีได้ โดยง่าย หากพิจารณาจากบทบัญญัติต่าง ๆ ในประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความอาญาแล้วก็จะพบว่า มีกฎหมายที่จะทำให้ การพิจารณาคดีอาญาเสร็จไปด้วยความรวดเร็วและเป็นธรรม เช่น การแถลงเปิดคดี การไม่เลื่อนคดีโดยไม่มีเหตุจำเป็น ตลอดจนการทำคำพิพากษาทันทีเมื่อเสร็จการพิจารณาคดี รวม ถึงการกลั่นกรองคดีอาญาในชั้นก่อนพิจารณา ซึ่งในทางปฏิบัติ ก็มักจะไม่ค่อยกระทำกัน จึงทำให้การพิจารราคดีไม่ต่อเนื่อง และล่าช้า ดังนั้น จะทำอย่างไรเพื่อเป็นการปรับปรุงกฎหมาย วิธีพิจารณาความอาญา วิธีปฏิบัติในชั้นศาล อันจะส่งผลให้ มีการคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพของบุคคลในการพิจารณาคดีอาญา ให้ดียิ่งขึ้นกว่าในปัจจุบัน วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ จะได้พิจารณาและศึกษาถึงการ พิจารณาคดีอาญาด้วยความรวดเร็วและเป็นธรรม ทั้งในประเทศ ที่ใช้ระบบกฎหมายซิวิลลอร์ และคอมมอนวลว์ โดยจะศึกษาถึง เฉพาะการดำเนินคดีโดยรัฐ ซึ่งพนักงานอัยการเป็นโจทก์ ทั้งนี้จะเปรียบเทียบกับของต่างประเทศ เพื่อเสนอแนวทาง ให้มีการแก้ไขปัญหาดังกล่าว เพื่อให้สอดคล้องกับวัตถุ ประสงค์ในการลงโทษทางอาญาที่จะนำตัวผู้กระทำความผิดมา ลงโทษโดยเร็ว และในขณะเดียวกันก็คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ของผู้ถูกกล่าวหาด้วย โดยหวังว่าจะสามารถบรรลุวัตถุ ประสงค์ในการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนในการดำเนิน คดีอาญา วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ จึงได้เสนอให้แก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยให้ปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาโดย เคร่งครัด อันได้แก่ การกลั่นกรองคดีในทุกองค์กรซึ่งจะทำ ให้คดีลดน้อยลงและในกรณีที่มีคดีขึ้นสู่ศาลแล้วการเลื่อน คดีจะต้องทำเท่าที่จำเป็นเท่านั้น ส่วนปัญหาจำนวนผู้ พิพากษาที่ไม่เพียงพอเป็นปัญหาเรื่องการบริหารงานทาง ยุติธรรม ไม่ใช่ประเด็นทางปัญหากฎหมายที่ศึกษาแต่อย่างใด