จากการที่ประเทศไทยประสบปัญหาวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรงในปี พ.ศ.2540 สภาพชะลอตัวของอุปสงค์ ตลอดจนการลดลงของเงินทุนนำเข้าจากต่างประเทศ ได้ส่งผลต่อเนื่อง ไปจนถึงภาคการผลิต และฐานะการคลังของรัฐบาลขาดดุลเป็นครั้งแรกในรอบ 10 ปี เนื่องจาก ไม่สามารถเก็บภาษีได้ตามเป้า ดังนั้นรัฐบาลต้องหารายได้เพิ่มขึ้นให้เพียงพอกับรายจ่าย และ มาตรการหนึ่งที่รัฐบาลนำมาใช้คือ การขึ้นอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มจากร้อยละ 7 เป็นร้อยละ 10 ใน สินค้าทุกชนิดรวมทั้ง เบียร์ เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ และสุราพิเศษด้วย และการที่จะพัฒนา ประเทศชาติให้เจริญก้าวหน้าไปได้ รัฐบาลควรมีความสามารถในการระดมทรัพยากรภายใน ประเทศเพื่อนำมาใช้ในการเร่งรัดพัฒนาเศรษฐกิจของตนเองให้ได้มากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งที่ผ่านมา ประเทศไทยได้นำระบบภาษีมูลค่าเพิ่มมาใช้แทนระบบภาษีการค้าในปี พ.ศ.2535 สิ่งที่เป็นหลัก ประกันประการหนึ่งว่าประเทศไทยประสบความสำเร็จในการระดมทรัพยากรจากระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม เพื่อนำมาใช้ในการพัฒนาประเทศหรือไม่ ก็คือระบบภาษีมูลค่าเพิ่มมีค่าความลอยตัวอยู่ในระดับ สูงหรือไม่ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการคือ ประการแรกต้องการศึกษาถึงภาระภาษีของผู้ผลิต และผู้บริโภค จากการที่รัฐบาลขึ้นอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มจากร้อยละ 7 เป็นร้อยละ 10 ของสินค้า เบียร์ เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ และสุราพิเศษ โดยใช้ข้อมูลรายเดือนตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2535 ถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ.2540 ในการประมาณค่าสมการอุปสงค์และอุปทานของสินค้าดังกล่าว แล้วคำนวณหาภาระภาษีของผู้ผลิตและผู้บริโภคตามแนวคิดการวิเคราะห์ภาระภาษีแบบดุลยภาพบางส่วน วัตถุประสงค์ประการที่สองคือศึกษาถึงค่าความลอยตัวของรายรับภาษีมูลค่าเพิ่ม 3 ประเภทคือ ค่าความลอยตัวของภาษีมูลค่าเพิ่มในสินค้าเบียร์และสุราพิเศษ ค่าความลอยตัวของภาษีมูลค่าเพิ่มใน สินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ ซึ่งใช้วิธีการหาค่าความลอยตัวแบบ Partition Tax Buoyancy และค่าความลอยตัวของรายรับภาษีมูลค่าเพิ่มโดยรวม ซึ่งใช้วิธีการหาค่าความลอยตัวแบบ Traditional Tax Buoyancy โดยใช้ข้อมูลรายเดือนตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ.2536 ถึงเดือนเมษายน พ.ศ.2540 ผลการศึกษาภาระภาษีของสินค้าเบียร์ เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ และสุราพิเศษ พบว่าจากการขึ้น อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มจากร้อยละ 7 เป็นร้อยละ 10 ผู้บริโภคสินค้าเบียร์รับภาระภาษีมากที่สุดคือ ร้อยละ 44.20 ของรายได้ภาษีทั้งหมดในสินค้านี้ที่รัฐบาลได้จากการขึ้นอัตราภาษี เนื่องจากมีค่าความ ยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาน้อยที่สุดคือ -1.48 ส่วนผู้ผลิตสินค้าเบียร์รับภาษีน้อยที่สุดใน 3 สินค้าคือร้อยละ 55.80 ของรายได้ภาษีทั้งหมดในสินค้านี้ที่รัฐบาลได้จากการขึ้นอัตราภาษี เนื่องจาก มีค่าความยืดหยุ่นของอุปทานต่อราคามากที่สุดคือ 1.17 สำหรับสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์และ สุราพิเศษมีค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา -2.29 และ -1.97 ซึ่งพบว่าเมื่อรัฐบาลขึ้นอัตราภาษี มูลค่าเพิ่มจากร้อยละ 7 เป็นร้อยละ 10 ทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคของสินค้าทั้งสองดังกล่าวรับภาระ ภาษีในอัตราที่ใกล้เคียงกัน กล่าวคือผู้ผลิตสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์และผู้ผลิตสุราพิเศษ รับภาระภาษีร้อยละ 76.77 และร้อยละ 78.43 ตามลำดับ รายได้ภาษีทั้งหมดในสินค้านี้ที่รัฐบาลได้จาก การขึ้นอัตราภาษี ส่วนผู้บริโภคสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์และผู้บริโภคสุราพิเศษรับภาระภาษี ร้อยละ 24.23 และร้อยละ 21.57 ตามลำดับ ของรายได้ภาษีทั้งหมดในสินค้านี้ที่รัฐบาลได้จากการ ขึ้นอัตราภาษี ซึ่งการที่ผู้บริโภคสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์รับภาระภาษีมากกว่าผู้บริโภคสินค้า สุราพิเศษทั้งที่มีค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์สูงกว่านั้นมีสาเหตุมาจากค่าความยืดหยุ่นของอุปทาน ต่อราคาของสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์มีค่า 0.66 ซึ่งมากกว่าค่าความยืดหยุ่นของอุปทานต่อ ราคาของสุราพิเศษที่มีค่า 0.54 ทำให้ผู้ผลิตสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์สามารถผลักภาระภาษี ไปให้ผู้บริโภคได้มากกว่าผู้ผลิตสินค้าสุราพิเศษ สำหรับผลการศึกษาค่าความลอยตัวของภาษีมูลค่าเพิ่มในสินค้าเบียร์และสุราพิเศษ และค่า ความลอยตัวของภาษีมูลค่าเพิ่มในสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ ซึ่งได้ใช้วิธี Partition Tax Buoyancy พบว่าค่าความยืดหยุ่นของรายได้ภาษีมูลค่าเพิ่มต่อฐานภาษีมูลค่าเพิ่มในสินค้าเบียร์ และสุราพิเศษมีค่ามากกว่ากรณีสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์คือมีค่า 1.01 และ 0.60 ตามลำดับ นั่นคือหากฐานภาษีของสินค้าเบียร์และสุราพิเศษกับฐานภาษีของสินค้าเครื่องดื่มไม่มี แอลกอฮอล์เพิ่มขึ้นเท่ากันแล้วรายได้ภาษีที่เกิดจากสินค้าเบียร์และสุราพิเศษจะเพิ่มขึ้นมากกว่า รายได้ภาษีที่เกิดจากสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ และเมื่อพิจารณาค่าความยืดหยุ่นของ ฐานภาษีต่อดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรมซึ่งในงานศึกษานี้ใช้เป็นตัว proxy ของรายได้ พบว่า ค่าความยืดหยุ่นดังกล่าวของสินค้าเบียร์และสุราพิเศษมีค่ามากกว่ากรณีสินค้าเครื่องดื่มไม่มี แอลกอฮอล์คือมีค่า 1.95 และ 1.20 ตามลำดับ นั่นคือหากรายได้เพิ่มขึ้นเท่ากันและประชาชนจะนำ ไปใช้จ่ายในสินค้าเบียร์และสุราพิเศษมากกว่าสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ และเมื่อพิจารณา ค่าความลอยตัวคำนวณจากผลคูณของค่าความยืดหยุ่นดังกล่าวซึ่งพบว่า ค่าความลอยตัวของสินค้าเบียร์ และสุราพิเศษมีค่า 1.97 ส่วนค่าความลอยตัวของสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์มีค่า 0.72 นั่นคือ หากดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นร้อยละ 1 จะทำให้รายได้ภาษีมูลค่าเพิ่มในสินค้าเบียร์และ สุราพิเศษมีค่ามากกว่ากรณีสินค้าเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ ส่วนค่าความลอยตัวของภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยรวม ซึ่งใช้วิธีการหาแบบ Traditional Tax Buoyancy พบว่าค่าความลอยตัวของภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยรวมมีค่า 1.53 นั่นคือถ้าดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นร้อยละ 1 จะทำให้รัฐบาลมีรายได้ ภาษีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้นร้อยละ 1.53