งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหารูปแบบทางภาษาที่ใช้ แสดงความหมายการตอบสนองกลับในภาษาไทยว่ามีกี่รูปแบบ และแต่ละรูปแบบมีข้อจำกัดในการปรากฏหรือไม่ โดยเก็บ ข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลจาก นวนิยาย 2 เรื่องได้แก่ ไม้อ่อน ของ ศรีฟ้า ลดาวัลย์ และสองฝั่งคลอง ของ ว.วินิจฉัยกุล โดยพิจารณาจำกัดเฉพาะรูปแบบทางภาษา ที่เกี่ยวข้องกับคำกริยาเท่านั้น ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ภาษาไทยมีรูปแบบที่ใช้แสดงความหมาย การตอบสนองกลับ 4 รูปแบบ ได้แก่ 1. ใช้หน่วยคำ กัน 2. ใช้หน่วยคำ กันและกัน 3. ใช้โครงสร้างนาม/นามวลี+กริยา+(นาม/นามวลี)+บุพบท กับ+นาม/นามวลี 4. ใช้โครงสร้างประโยคผสม ส่วนข้อจำกัดในการปรากฏของรูปแบบที่แสดงความหมาย การตอบสนองกลับในภาษาไทยขึ้นอยู่กับคำกริยา โดยสามารถ แบ่งคำกริยาออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ 1. คำกริยาที่มีความหมายการตอบสนองกลับในตัวเอง คำกริยาในกลุ่มนี้จำเป็นต้องปรากฏร่วมกับรูปแบบทางภาษาที่แสดง คามหมายการตอบสนองกลับ กัน หรือ โครงสร้าง นาม/นามวลี+กริยา+(นาม/นามวลี)+บุพบทกับนาม/นามวลี เสมอและสามารถปรากฏในโครงสร้างประโยคผสมได้ แต่ไม่สามารถปรากฏร่วมกับหน่วยคำ กันและกัน 2. คำกริยาที่ไม่มีความหมายการตอบสนองกลับในตัวเอง แต่สามารถแสดงความหมายการตอบสนองกลับ เมื่อปรากฎ ร่วมกับรูปแบบทางภาษาที่แสดงความหมายการตอบสนองกลับ โดยสามารถแบ่งคำกริยาออกเป็น 2 กลุ่มย่อยได้ตามรูปแบบ ทางภาษาที่แสดงการตอบสนองกลับที่ปรากฏร่วมด้วยดังนี้2.1 คำกริยาที่ไม่มีความหมายการตอบสนองกลับ ในตัวเอง แต่สามารถแสดงความหมายการตอบสนองกลับได้ เมื่อปรากฏร่วมกับรูปแบบทางภาษาที่แสดงความหมายการ ตอบสนองกลับ 4 รูปแบบ ได้แก่ หน่วยคำ กัน หน่วยคำ กันและกัน โครงสร้างนาม/นามวลี+กริยา+ (นาม/นามวลี)+บุพบทกับ+นาม/นามวลี และโครงสร้าง ประโยคผสม2.2 คำกริยาที่ไม่มีความหมายการตอบสนองกลับ ในตัวเอง แต่สามารถแสดงความหมายการตอบสนองกลับได้ เมื่อปรากฏร่วมกับรูปแบบทางภาษาที่แสดงความหมายการ ตอบสนองกลับ 3 รูปแบบ ได้แก่ หน่วยคำ กัน หน่วยคำ กันและกัน และโครงสร้างประโยคผสม แต่ไม่สามารถ ปรากฏในโครงสร้าง นาม/นามวลี+กริยา+(นาม/นามวลี)+ บุพบทกับ+นาม/นามวลี เพื่อแสดงความหมาย การตอบสนองกลับ 3. คำกริยาที่ไม่มีความหมายการตองสนองกลับ ในตัวเอง และไม่สามารถแสดงความหมายการตอบสนองกลับ ถึงแม้จะปรากฏร่วมกับรูปแบบทางภาษาที่แสดงความหมาย การตอบสนองกลับได้