การศึกษาเชิงคุณภาพแบบปรากฎการณ์วิทยาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรยายและอธิบาย ประสบการณ์การดูแลตนเองหลังคลอด และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับประสบการณ์การดูแลตนเองหลัง คลอดของหญิงมุสลิมที่คลอดกับผดุงครรภ์โบราณ ผู้ให้ข้อมูลเป็นหญิงหลังคลอดมุสลิมที่คลอด กับผดุงครรภ์โบราณในพื้นที่หมู่บ้านหนึ่งของจังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย ซึ่งคัดเลือก ผู้ให้ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนดไว้ จำนวน 10 ราย เก็บข้อมูลระหว่าง เดือนธันวาคม พ.ศ. 2540 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2541 ด้วยการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เจาะลึก การบันทึกภาคสนาม และการบันทึกเทป และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการสร้าง ข้อสรุปแบบอุปมัยโดยดัดแปลงขั้นตอนการวิเคราะห์ข้อมูลของไคไลซ์ซี่ ผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้ การให้ความหมายระยะหลังคลอด หญิงหลังคลดให้ความหมายไว้ 2 ลักษณะ คือ เป็นช่วงเวลาหลังคลอด 40 วัน ไม่ว่าจะเป็นการคลอดครั้งแรกหรือครั้งหลัง และเป็นภาวะเจ็บป่วย สำหรับเป้าหมายและพฤติกรรมการดูแลตนเองในระยะหลังคลอดมี 2 ลักษณะ คือ 1) การทำให้มดลูกเข้าที่โดยวิธีการอยู่ไฟ ใส่ก่อนเส้า การนวดคัดท้อง การกินยาสมุนไพร รากไม้ และไม่ใส่ผ้าอนามัย 2) การทำให้ชีวีแข็งแรงโดยวิธีการดื่มน้ำร้อน กินอาหารร้อน อาบ น้ำร้อน กินยาน้ำโสม พักกาย (นอนพัก) ทำใจให้สบายและงดทำงานหนัก งดอาหารแสลง และงด ร่วมเพศ โดยมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการดูแลตนเองระยะหลังคลอด 3 ปัจจัย คือ 1) ปัจจัยพื้นฐาน ได้แก่ ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง ประสบการณ์การคลอดบุตรและการสนับสนุน ทางสังคม 2) ครอบครัว 3) ความเชื่อทางวัฒนธรรมและศาสนา ผลการศึกษาครั้งนี้ สามารถให้แนวทางในการส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเองของหญิง หลังคลอดมุสลิมให้เหมาะสม สอดคล้องตามสังคมวัฒนธรรม และถูกต้องตามหลักวิชาการทางการแพทย์ ในปัจจุบัน และเป็นข้อมูลพื้นฐานประกอบการเรียนการสอนพยาบาลอนามัยชุมชนในงานอนามัยแม่ และเด็ก