การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ เรื่อง สมดุลกลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการสอนโดยการเรียนแบบร่วมมือ และการสอนตามคู่มือครูของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2541 ของโรงเรียนนวมินทราชูทิศทักษิณ อำเภอเมือง จังหวัด สงขลา และโรงเรียนสทิงพระวิทยา อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา จำนวน 132 คน แบ่งเป็น กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ได้กลุ่มละ 66 คน กลุ่มทดลองได้รับ การสอนโดยการเรียนแบบร่วมมือ กลุ่มควบคุมได้รับการสอนตามคู่มือครูของ สสวท. ผู้วิจัยเป็น ผู้ทำการสอนเองทั้งสองกลุ่ม ใช้เวลาสอนกลุ่มละ 24 คาบ ในเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน พ.ศ.2541 ทำการทดสอบย่อยระหว่างสอน 2 ครั้ง และทดสอบหลังสอนด้วยแบบทดสอบวัดผล สัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ เรื่อง สมดุลกล ผลการวิจัย พบว่า ค่าเฉลี่ยของคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ เรื่อง สมดุลกล ของนักเรียนที่ได้รับการสอนโดยการเรียนแบบร่วมมือ และนักเรียนที่ได้รับการสอนตามคู่มือครู ของ สสวท. แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยที่กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยของ คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่ากลุ่มควบคุม