ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

โครงสร้างสังคมของสัตว์กลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยในมูลค้างคาว

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : โครงสร้างสังคมของสัตว์กลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยในมูลค้างคาว
นักวิจัย : คทาวุธ ไชยเทพ
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2540
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=58137
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

จากการศึกษาสัตว์ในกลุ่มอาร์โทรพอดที่พบในกองมูลค้างคาวที่สุ่มเก็บจากถ้ำ เขาหินปูน 6 แห่งในภาคใต้ของไทย โดยการสุ่มตัวอย่างมูลค้างคาว 2 ครั้ง ครั้งที่ 1 ระหว่างวันที่ 29 เมษายน - 7 พฤษภาคม 2539 และ ครั้งที่ 2 ระหว่างวันที่ 1 - 4 ส.ค. 2539 จากถ้ำแต่ละแห่งแล้วนำมาผ่านกรวยดักแมลงแบบเบอร์ลิส พบองค์ประกอบของสัตว์ ในกลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยอยู่ในมูลค้างคาวภายในถ้ำเขาหินปูนที่ทำการศึกษา จากจำนวน ตัวอย่างสัตว์ที่เก็บได้ทั้งสิ้น 4,430 ตัว สามารถจำแนกลำดับทางอนุกรมวิธานได้ 32 วงศ์ จาก 13 อันดับ ใน 2 ชั้น คือชั้น Arachnida ได้แก่ อันดับ Araneae 2 วงศ์ อันดับ Acari 8 วงศ์ (ไม่ทราบชื่อวงศ์ 1 วงศ์) รวมทั้งอันดับ Pseudoscorpiones (ไม่ได้จำแนกถึง ระดับวงศ์) และชั้น Hexapoda หรือแมลงอีก 10 อันดับ ได้แก่อันดับ Collembola 1 วงศ์ อันดับ Blattaria 1 วงศ์ อันดับ Hemiptera 1 วงศ์ อันดับ Thysanoptera 1 วงศ์ อันดับ Psocoptera 2 วงศ์ อันดับ Neuroptera 1 วงศ์ อันดับ Coleoptera 7 วงศ์ (ไม่ทราบชื่อวงศ์ 1 วงศ์) อันดับ Diptera 4 วงศ์ (ไม่ทราบชื่อวงศ์ 1 วงศ์) อันดับ Lepidoptera 1 วงศ์ และอันดับ Hymenoptera 3 วงศ์ โดยพบเห็บไรและด้วงมากกว่าครี่งหนึ่ง ของสัตว์ในกลุ่มอาร์โทรพอดทั้งหมดที่พบในมูลค้างคาว และส่วนใหญ่จะพบในระยะที่เป็นตัวอ่อน มากกว่า 80% ของจำนวนที่พบทั้งหมด สังคมของสัตว์ที่พบในมูลค้างคาวมีการกระจายแบบสม่ำเสมอ (regular) ภายในถ้ำ แต่ละแห่งจะมีองค์ประกอบของสัตว์ทั้งวงศ์และจำนวนที่แตกต่างกัน ถ้ำที่มีค้างคาวกินผลไม้ (Megachiroptera bat) อาศัยอยู่จะมีจำนวนวงศ์รวมมากกว่าถ้ำที่มีค้างคาวกินแมลง (Microchiroptera bat) อาศัยอยู่ แต่มีจำนวนตัวรวมน้อยกว่าถ้ำที่มีค้างคาวกินแมลง อาศัยอยู่ โครงสร้างสังคมของสัตว์กลุ่มอาร์โทรพอดที่พบในมูลค้างคาวที่ได้จากการศึกษา ประกอบด้วยผู้กินมูล เช่น ไรวงศ์ Uropodidae ด้วงวงศ์ Tenebrionidae ผู้กินซาก เช่น แมลงสาบวงศ์ Blattellidae ด้วงวงศ์ Dermestidae ผู้ล่า เช่น แมลงช้างวงศ์ Myrmeleontidae ด้วงวงศ์ Carabidae ปรสิต เช่น แมลงวงศ์ Phoridae รวมทั้งแมลงที่ ดำรงชีวิตเป็นตัวเบียน เช่น แมลงวงศ์ Chalcididae และวงศ์ Bethylidae เป็นต้น จากการศึกษาความสัมพันธ์ของสัตว์ในกลุ่มอาร์โทรพอดกับปัจจัยทางกายภาพ ชี้ให้เห็น ว่าอุณหภูมิของถ้ำ ความชื้นสัมพัทธ์ของถ้ำ ความชื้นของมูล และความเป็นกรดด่างของมูล ไม่มีความสัมพันธ์ในเชิงเส้นตรงกับสัตว์ในกลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยอยู่ในมูลค้างคาว แต่ ปริมาณไนโตรเจนรวมของมูลค้างคาว มีความสัมพันธ์ในเชิงบวกกับจำนวนตัวของวงศ์ Leptonetidae (P<0.05) อันดับ Araneae (P<0.05) และ Psocoptera (P<0.05) นอกจากนั้นปริมาณไนโตรเจน รวมของมูลค้างคาว มีความสัมพันธ์ในเชิงลบกับจำนวนตัวของวงศ์ Blattellidae (P<0.05) และ อันดับ Blattaria (P<0.05) สำหรับปริมาณอินทรียวัตถุของมูลค้างคาวมีความสัมพันธ์ในเชิง บวกกับจำนวนวงศ์รวม (P<0.05) จำนวนตัวของวงศ์ Leptonetidae (P<0.05) Sphaeropsocidae (P<0.05) Liposcelidae (P<0.05) Alleculidae (P<0.01) Chironomidae (P<0.05) และ Formicidae (P<0.05) รวมทั้งมีความสัมพันธ์ในเชิงบวกกับจำนวน ตัวในอันดับ Araneae (P<0.05) Psocoptera (P<0.01) และ Hymenoptera(P<0.01) จากการศึกษาผลของประเภทของมูลค้างคาว (มูลค้างคาวกินแมลงและมูลค้างคาวกินผลไม้) กับปัจจัยของแสง (บริเวณที่ถูกแสงและที่มืด) ต่อสัตว์ในกลุ่มอาร์โทรพอดที่พบในมูล ค้างคาว พบว่า ประเภทของมูลมีผลต่อจำนวนวงศ์รวม (P<0.05) จำนวนตัวของวงศ์ Leptonetidae (P<0.01) Laelapidae (P<0.05) Blattellidae (P<0.05) Sphaeropsocidae (P<0.01) Liposcelidae (P<0.05) Dermestidae (P<0.01) Staphylinidae (P<0.01) และ Tineidae (P<0.05) รวมทั้งจำนวนตัวในอันดับ Araneae (P<0.05) Blattaria (P<0.05) Psocoptera (P<0.01) Coleoptera (P<0.01) Lepidoptera (P<0.05) และ Diptera (P<0.05) และแสงมีผลต่อจำนวนตัวของวงศ์ Carabidae (P<0.05) และอันดับ Psocoptera (P<0.05) สำหรับอันตกริยา (interaction) ระหว่างประเภทของมูลกับแสงนั้นมีผลเฉพาะต่อจำนวนตัวของอันดับ Psocoptera (P<0.05) สรุปได้ว่า ปัจจัยทางกายภาพอย่างน้อยหนึ่งปัจจัยมีผลต่อสัตว์ในกลุ่มอาร์โทรพอด โดยเฉพาะต่อกลุ่มสัตว์ที่กินซากอินทรีย์เป็นอาหาร ทั้งนี้มูลค้างคาวเป็นทั้งแหล่งอาหาร และแหล่งอนุบาลตัวอ่อนของสัตว์ในกลุ่มอาร์โทรพอดที่พบในมูลของค้างคาวภายในถ้ำเขาหินปูน

บรรณานุกรม :
คทาวุธ ไชยเทพ . (2540). โครงสร้างสังคมของสัตว์กลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยในมูลค้างคาว.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
คทาวุธ ไชยเทพ . 2540. "โครงสร้างสังคมของสัตว์กลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยในมูลค้างคาว".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
คทาวุธ ไชยเทพ . "โครงสร้างสังคมของสัตว์กลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยในมูลค้างคาว."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2540. Print.
คทาวุธ ไชยเทพ . โครงสร้างสังคมของสัตว์กลุ่มอาร์โทรพอดที่อาศัยในมูลค้างคาว. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2540.