การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้ภาวะ สุขภาพและพฤติกรรมการเผชิญปัญหาของผู้ป่วยมะเร็งหลอดอาหารภายหลังการรักษา และเปรียบเทียบ พฤติกรรมการเผชิญปัญหาของผู้ป่วยมะเร็งหลอดอาหารที่มีการรับรู้ภาวะสุขภาพแตกต่างกัน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ป่วยมะเร็งหลอดอาหารที่เคยได้รับการรักษาด้วยวิธีการผ่าตัด หรือรังสีรักษา หรือเคมีบำบัด หรือรักษาร่วมกันหลาย ๆ วิธี มารับบริการที่คลินิกผู้ป่วย นอก หน่วยศัลยกรรมโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ โรงพยาบาลหาดใหญ่ จำนวน 50 คน โดยการคัดเลือก แบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบวัดการรับรู้ภาวะสุขภาพ ซึ่งพัฒนามา จากแบบวัดการรับรู้ภาวะสุขภาพของเนตรนภา (2534) และแบบวัดผลกระทบจากความเจ็บป่วยของ เบอร์กเนอร์ และคณะ (Bergner et al.,1981) ค่าความเชื่อมั่นซึ่งคำนวณโดยใช้สัมประสิทธิ์ อัลฟาของครอนบาคได้เท่ากับ .95 ส่วนแบบวัดพฤติกรรมการเผชิญปัญหาใช้ของ สมจิต (1986) ซึ่ง ประกอบด้วยพฤติกรรมการเผชิญปัญหาด้วยวิธีมุ่งแก้ปัญหาและวิธีการจัดการกับอารมณ์ มีค่า ความเชื่อมั่นซึ่งคำนวณโดยใช้สัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาคเท่ากับ .82 เก็บรวบรวมข้อมูล โดยการสัมภาษณ์และให้กลุ่มตัวอย่างตอบแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบที (t-test) ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า 1. กลุ่มตัวอย่างรับรู้ภาวะสุขภาพอยู่ในระดับปานกลางและแข็งแรง 2. กลุ่มตัวอย่าง มีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการเผชิญปัญหาด้วยวิธีมุ่งแก้ปัญหา เท่ากับ 47.8 ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 8.4 (ค่าคะแนนที่เป็นไปได้ = 14-70) และคะแนนเฉลี่ย ของพฤติกรรมการเผชิญปัญหาด้วยวิธีการจัดการกับอารมณ์ เท่ากับ 46.4 ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 9.6 (ค่าคะแนนที่เป็นไปได้ =16-80) โดยกลุ่มตัวอย่างมีการใช้พฤติกรรมการเผชิญ ปัญหาทุกวิธีที่ระบุในแบบสอบถามและพฤติกรรมการเผชิญปัญหาที่กลุ่มตัวอย่างมากกว่าร้อยละ 50 ใช้เป็นประจำคือ กระทำตามที่บุคคลอื่นแนะนำ พยายามมองโลกในแง่ดี พยายามทำให้ดีที่สุด เลือกรับฟังเฉพาะสิ่งที่ดี ยอมจำนนต่อความเจ็บป่วยและพยายามหลับให้มากที่สุด พฤติกรรม การเผชิญปัญหาที่กลุ่มตัวอย่างมากกว่าร้อยละ 50 ไม่เคยใช้คือ โทษผู้อื่น โทษสิ่งอื่น ระบายความทุกข์โดยการระบายอารมณ์หรือร้องไห้และกระทำโดยไม่คิดให้รอบคอบ 3. จากคะแนนการรับรู้ภาวะสุขภาพกลุ่มตัวอย่างแบ่งออกเป็นกลุ่มที่มีการรับรู้ ภาวะสุขภาพแข็งแรง และกลุ่มที่มีการรับรู้ภาวะสุขภาพปานกลาง โดยทั้งสองกลุ่มมีคะแนน เฉลี่ยพฤติกรรมการเผชิญปัญหาด้วยวิธีมุ่งแก้ปัญหาและวิธีการจัดการกับอารมณ์ไม่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 อย่างไรก็ตาม กลุ่มที่มีการรับรู้ภาวะสุขภาพแข็งแรง มีแนวโน้มที่จะใช้พฤติกรรมการเผชิญปัญหาด้วยวิธีมุ่งแก้ปัญหามากกว่า แต่ใช้พฤติกรรมการ เผชิญปัญหาด้วยวิธีการจัดการกับอารมณ์น้อยกว่ากลุ่มตัวอย่างที่มีการรับรู้ภาวะสุขภาพ ในระดับต่ำกว่าหรือปานกลาง