การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่างความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองกับภาระในการ ดูแลของผู้ดูแล และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาระในการดูแลกับความต้องการการสนับสนุนทาง สังคมของผู้ดูแลที่บ้าน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน ภายหลัง ออกจากโรงพยาบาลอย่างน้อย 2 สัปดาห์ โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงคุณสมบัติ จำนวน 50 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามประกอบด้วย 1) ข้อมูลทั่วไปของผู้ดูแล และผู้ป่วย 2) ความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย ซึ่งผู้วิจัยได้แปลจาก แบบวัดความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยของบาร์เทล 3) ภาระในการดูแล ซึ่งผู้วิจัยได้แปลและดัดแปลงข้อคำถามบางข้อจากแบบวัดภาระในการดูแลของโอเบิสท์ (Oberst, 1991) และสายพิณ (2536) 4) ความต้องการการสนับสนุนทางสังคมของเฮาส์ (House,1981) ตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือโดยการหาความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 7 ท่าน และ นำมาทดลองใช้กับผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง จำนวน 15 ราย เพื่อตรวจสอบความเที่ยง ได้ค่าสัมประสิทธิ์ครอนบาคแอลฟาของความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย เท่ากับ 0.88 ส่วนภาระในการดูแลเท่ากับ 0.71 และส่วนความต้องการการสนับสนุนทางสังคม เท่ากับ 0.92 การเก็บรวบรวมข้อมูลกระทำโดยการสัมภาษณ์ตอบแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล โดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติวิเคราะห์หาค่า สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearsons Product Moment Correlation Coefficient) ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า 1. ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองส่วนใหญ่ ไม่สามารถประกอบกิจวัตรประจำวันได้ด้วยตนเอง ในกิจกรรมการขึ้นลงบันได การอาบน้ำ การใช้ห้องสุขา 2. ผู้ดูแลมีการรับรู้ภาระในการดูแลอยู่ในระดับปานกลาง และเมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าผู้ดูแลรับรู้ภาระในการดูแลโดยตรง ในเรื่องการดูแลรักษาพยาบาลเกี่ยวกับกิจกรรมการ ดูแลท่อหายใจ การดูดเสมหะ รับรู้ภาระในการดูแลระหว่างบุคคลในเรื่องการสนับสนุนด้าน อารมณ์ เกี่ยวกับกิจกรรมการอยู่เป็นเพื่อนผู้ป่วย การพูดคุยให้กำลังใจและปลอบใจ รับรู้ ภาระในการดูแลทั่วไปในเรื่องการจัดการการเดินทางเกี่ยวกับกิจกรรมการนำผู้ป่วยไปทำ กายภาพบำบัด 3. ความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอด เลือดสมองกับภาระในการดูแลของผู้ดูแลมีความสัมพันธ์ทางลบค่อนข้างต่ำ (r=-.33) อย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. ผู้ดูแลมีความต้องการการสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับปานกลาง และเมื่อพิจารณา รายด้านพบว่า ผู้ดูแลต้องการการสนับสนุนด้านอารมณ์เกี่ยวกับความเห็นอกเห็นใจและเข้าใจ จากญาติพี่น้องและบุตรหลาน ต้องการการสนับสนุนทางด้านข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการช่วยแก้ ปัญหาหรือข้อสงสัยจากบุคลากรทางการแพทย์ ต้องการการสนับสนุนทางด้านสิ่งของและการบริการ เกี่ยวกับคนคอยช่วยดูแลผู้ป่วยแทนเมื่อตนเองเจ็บป่วยจากญาติพี่น้อง ต้องการการสนับสนุน ด้านการเปรียบเทียบและประเมินคุณค่าเกี่ยวกับการยอมรับว่าเป็นผู้ที่มีความสำคัญคนหนึ่ง ในครอบครัว ต้องการการยอมรับว่าเป็นผู้ที่มีความสามารถในการดูแลผู้ป่วยจากบุคลากรทาง การแพทย์ 5. ความสัมพันธ์ระหว่างภาระในการดูแลกับความต้องการการสนับสนุนทางสังคม มีความ สัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลาง (r = .44) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำกิจกรรมที่เป็นภาระในการดูแลไปใช้ในการวางแผนการ จำหน่ายผู้ป่วย โดยการสอนให้ผู้ดูแลสามารถทำกิจกรรมที่เป็นภาระได้ก่อนกลับบ้าน เช่นการ ดูแลท่อหายใจ การดูดเสมหะ และช่วยส่งเสริมให้ญาติได้เข้ามามีส่วนร่วมในการดูแล ให้ญาติ คนอื่น ๆ ได้เข้าใจถึงภาระในการดูแลของผู้ดูแล และควรจัดทำแผนการจำหน่ายผู้ป่วยเพื่อให้ ผู้ดูแลได้พัฒนาทักษะและเกิดประสิทธิภาพในการดูแล